Trump's aanval op de Amerikaanse democratie: mag Trump kiesdistricten aanpassen?
Op aansporen van Trump veranderde Texas vorige week de kiesdistricten in de staat waardoor de herverkiezing van Republikeinen waarschijnlijker wordt. Maar mag Trump kiesdistricten aanpassen?
Trigger warning: racisme, geweld tegen mensen van kleur
Gerrymandering; een proces dat eigenlijk best wel heel problematisch is maar ondertussen een heel normaal onderdeel van de Amerikaanse politiek. Vorige week werd er in de staat Texas gestemd voor de herindeling van de kiesdistricten in de staat; een motie ingediend door de Republikeinen op verzoek van Donald Trump. En kiesdistricten aanpassen is een zet die hem in de tussentijdse verkiezingen weer wat zetels op kan leveren.
Wij kunnen ons dat in Nederland niet voorstellen: ten eerste hebben wij geen kiesdistricten zoals ze die in Amerika hebben en ten tweede mag de gemeente of de Tweede Kamer de grenzen van bijvoorbeeld een gemeente of provincie niet zomaar aanpassen om zo de kans op herverkiezing te vergroten.
Maar hoe werkt het dan precies wanneer kiesdistricten zomaar aangepast worden? En mag Trump kiesdistricten aanpassen om zijn eigen stemmen te redden?
Herindeling en kiesdistricten aanpassen
Om te begrijpen hoe het aanpassen van kiesdisctricten werkt, moeten we eerst in de geschiedenis van de Verenigde Staten duiken. Want wat zijn kiesdistricten precies en hoe kan Trump kiesdistricten aanpassen om ze in zijn voordeel te laten werken?
De geschiedenis van herindeling of redistricting, loopt helemaal terug tot de tijd van de koloniën en het begin van de Verenigde Staten. Het land is namelijk niet alleen verdeeld in staten, provincies en gemeenten, maar ook in districten. En een district is een klein gebied in een staat dat zijn eigen representatie in de overheid heeft. Dit helpt om overzicht te houden en om te zorgen dat de mensen in dat district ook gehoord kunnen worden in de politiek.
Vroeger vormden veel van de steden en provincies de grens van de districten en in de grondwet werd vastgesteld hoeveel vertegenwoordigers een district kreeg, op basis van de bevolkingsgrootte; voor elke zoveel inwoners een vertegenwoordiger of senator die in het Huis (de Amerikaanse versie van de Tweede Kamer) komen te zitten.
Het Huis vertegenwoordigd de districten in een staat en kan samen met het Senaat (de Eerste Kamer) wetsvoorstellen opstellen en hierover stemmen. Deze wetten kunnen voortborduren op wetten die door de president of het Hooggerechtshof opgelegd zijn maar mogen hier niet tegenin gaan. Hierdoor kan een staat soms andere wetten hebben dan het land zelf; zoals het geval is bij de abortuswetten na het intrekken van Roe v. Wade.
Op een gegeven moment werden de steden en provincies zo groot en vol dat het aantal vertegenwoordigers te weinig was. Sommige staten losten dit op door de grens van de districten te verleggen en zo het aantal mensen in een district weer te verminderen. Maar sommige staten deden niets aan deze disbalans of negeerden het soms opzettelijk zodat ze meer vertegenwoordigers aan konden stellen.
En wanneer een bepaald district meer vertegenwoordigers of senatoren kan verkiezen, dan kan dit de meerderheid in het Huis naar links (Democraten) of rechts (Republikeinen) duwen. Om zo eerlijk mogelijk met de groei van de bevolking en de vertegenwoordiging in het Huis om te gaan, werd door het Hooggerechtshof besloten dat staten elke tien jaar hun districten opnieuw in moeten delen op basis van bevolkingsgrootte en demografie. Dit gebeurd tijdens de Census.
Het proces van het opnieuw tekenen van de lijnen van een kiesdistrict wordt redistricting of herindeling genoemd. De eerstvolgende Census staat gepland voor 2030.
Gerrymandering: kiesdistricten aanpassen als politiek spel
Als kiesdistricten zelf ingedeeld kunnen worden door de staten, is het niet zo moeilijk voor te stellen dat dit al snel kan veranderen in een politiek spelletje. Dat is precies wat gerrymandering is; een woord dat in Amerika gewoon onderdeel is van de politieke discussies maar dat voor ons Nederlanders hartstikke illegaal klinkt.
Het woord zelf komt van een Amerikaanse gouverneur Gerry die in 1812 in zijn staat Massachusetts de districten opnieuw moest verdelen. En deze herindeling werd gedaan in het voordeel van de Democratische-Republikeinse Partij zodat zij de macht konden houden in het Huis.
Het resultaat van Gerry’s herindeling zorgde voor een opvallende vorm van een van de kiesdistricten: een draakachtige salamander die om de andere districten heen ligt. En dat is hoe het woord Gerry-mander ontstond (het woord wordt uitgesproken als jerry-mandering maar de naam naar wie het vernoemd is werd uitgesproken als Gary).
Maar ook in het moderne Amerika bestaan de meest bizar getekende kiesdistricten. Een aantal hiervan zijn te zien in deze video:
Beide politieke partijen doen aan deze vorm van herindeling; het tekenen van de lijnen van districten zodat de vertegenwoordigers in hun voordeel gekozen worden.
Het klinkt heel krom omdat dat het ook is. Kiezers kiezen hun politici niet, politici kiezen hun kiezers door de lijnen zo te tekenen dat de winst eigenlijk al verzekerd is. En voor een president kan het ook zeker helpen dat zijn partij de meerderheid in het Huis krijgt; meer kans om het land precies zo te regeren als hij wil.
Gerrymandering zorgt ervoor dat een staat die eigenlijk best wel ‘blauw’ is (Democratisch), uiteindelijk toch ‘rood’ eindigt bij de verkiezingen. En de mensen die gekozen worden kunnen vervolgens weer wetten indienen en doorvoeren die ervoor zorgen dat bepaalde groepen kiezers onderdrukt worden om op die manier de presidentiële verkiezingen beïnvloeden.
Wil Trump kiesdistricten aanpassen? Ja, het is voor Trump en zijn tijd als president (maar ook voor de derde termijn waar hij constant grapjes over maakt) zeker voordelig om de meerderheid in het Huis te hebben en te houden. Vooral met de tussentijdse verkiezingen die eraan zitten te komen in april.
Kiesdistricten aanpassen en kiezersonderdrukking
Het grootste commentaar op gerrymanderen is toch wel dat het actief bijdraagt aan kiezersonderdrukking. Een groot onderdeel van gerrymandering is het onderdrukken van niet-witte stemmers, nog stammend uit de tijd na de slavernij waarin Zwarte mensen in de VS het onmogelijk gemaakt werd om te stemmen.
Na de Civil War kregen Zwarte Amerikanen eindelijk wat meer rechten en mochten ze dus ook meestemmen in verkiezingen; iets waar veel racistische witte mensen het niet mee eens waren. En dat resulteerde in geweld tegen Zwarte mensen om zo te zorgen dat ze niet zouden stemmen.
In 1870 werd eindelijk een wet ingesteld waardoor het recht op stemmen niet weggenomen mocht worden op basis van ras, huiskleur of slavernijverleden. Maar staten mochten wel voorwaarden instellen voor stemmers. En dat betekende dat Zwarte stemmers enorm veel moeite moesten doen om überhaupt te mogen stemmen – iets wat ze ook vaak niet lukte.
In de 20ste eeuw tijdens het Jim Crow-tijdperk werden ingewikkelde registratie eisen ingesteld, kiesbelasting, tests om geletterdheid te meten en clausules die alsnog zorgden dat, hoewel Zwarte mensen kiesrecht hadden, ze vaak niet konden stemmen. En ook gerrymandering werd en wordt nog steeds ingezet om de ‘minderheidsstem’ te onderdrukken.
Dit wordt op verschillende manieren gedaan: of door ‘packing’ of door ‘cracking’. Packing is een methode waarbij de tekenaars van disctrictkaarten zorgen dat de leden van achtergestelde groepen samen in zo weinig mogelijk districten worden gestopt. Zo hebben deze mensen in hun eigen district veel ‘macht’ maar blijven ze in het Huis altijd in de minderheid.
Bij cracking wordt het tegenovergestelde gedaan: achtergestelde groepen worden uit elkaar getrokken en verdeeld over districten om zo te zorgen dat ze nooit hun voorkeurskandidaat verkozen krijgen. Vooral in het zuiden van het land worden deze twee technieken ingezet om mensen van kleur op te splitsen en ze politiek uit te schakelen.
En hoewel de grondwet stelt dat gerrymandering niet op basis van huidskleur of ‘ras’ mag gebeuren, is het vrij makkelijk om dit te omzeilen. Vooral omdat er vaak een correlatie bestaat tussen huidskleur en politieke voorkeur.
Zo kan een Republikeinse staat zeggen de kaart zo te tekenen dat hij gerrymandered op basis van Democratische ‘pockets’ maar ondertussen wordt er gediscrimineerd tegen Zwarte, Aziatische of Latino stemmers.
Mag trump kiesdisctricten aanpassen?
Vorige week kwam het nieuws naar buiten dat Texas de lijnen van de kiesdistricten vóór de Consensus gaat aanpassen. En dat is omdat de staat was gevraagd door Trump om kiesdistricten aan te passen.
Het komt vaak voor dat een partij tijdens de tussentijdse verkiezingen stoelen in het Huis verliest en omdat Trump nu de meerderheid heeft in zowel de Senaat en het Huis, wil hij die meerderheid het liefst zoveel mogelijk bewaken.
De Republikeinse gouverneur Gregg Abbott wil hier maar al te graag aan meewerken en op 21 augustus werd bekend dat de herindeling inderdaad plaats zou vinden, ondanks de pogingen van de Democraten om deze stemming te ontlopen.
Hoewel de Census elke tien jaar plaatsvindt, hebben veel staten geen regels of wetten dat een herindeling niet vaker plaats mag vinden. En dat betekent dat een staat kan gerrymanderen vóór 2030.
De enige regel die wel geldt is dat het illegaal is om op basis van huidskleur te gerrymanderen. Dit is vastgelegd in de Voting Rights Act uit 1965 die rassendiscriminatie op het gebied van stemmen moet voorkomen. Maar in de praktijk komt dit nog wel voor en moet het op individueel niveau aangevochten worden.
En Trump’s aandeel in het aanpassen van de kiesdistricten? Die is heel open over het feit dat hij vindt dat hij meer stemmen verdiend. En er staat niets in de wet dat hem verbied dit te beïnvloeden.
Dat is behoorlijk handig voor een dictator die graag aan de macht wil blijven.
DIT IS FRIEQUE
FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.
- 00Days
- 00Hours
- 00Minutes
- 00Seconds