Vetbelasting: waarom de wereld duurder is voor dikke mensen
Van kleren tot je begrafenis: veel dingen in de wereld zijn duurder voor dikke mensen. Vetbelasting is onderdeel van hoe dikfobie onze realiteit vormt en het leven moeilijker maakt voor mensen die niet dun zijn.
Trigger warning: dikfobie
Vorige week kwam het nieuws naar buiten dat een gemeente in het Verenigd Koninkrijk een vetbelasting in wilde voeren voor ‘grotere graven’. In de Engelse stad Wolverhampton wonen meer dikke mensen dan gemiddeld in het land en daarom zouden de kosten van graven aangepast moeten worden op iemands formaat. Hier werd eerder geen verschil in gemaakt.
Een ‘normaal’ graf kostte €2620 euro en is 1.50 meter breed. Een graf voor dikke mensen zou 1.80 meter breed worden en daarom zo’n €500 euro duurder worden (€3140). Het plan werd uiteindelijk niet doorgevoerd vanwege klachten over discriminatie. Maar de regel is eigenlijk helemaal niet nieuw in Engeland: in Birmingham, Coventry en Staffordshire wordt deze vetbelasting al toegepast.
En ook in Nederland is het duurder om een uitvaart te organiseren voor mensen die dikker zijn. Dit komt door grotere kisten, meer kistdragers en grotere deuren voor ovens in crematoria. Maar de ‘fat tax‘ heeft niet alleen invloed op de kosten van een uitvaart. Ook in het dagelijkse leven betalen dikke mensen de prijs van een maatschappij die dun als de standaard ziet.
Nederland, dikfobie en vetbelasting
Dikfobie is een van die dingen die veel mensen bewust of onbewust nog steeds met zich meedragen. Dieetcultuur in Nederland is nog steeds een groot ding en dikke mensen worden hier dan ook veelal bestempeld als moreel ‘kapot’.
Onze Nederlandse dieetcultuur is flink beïnvloedt door de dieetcultuur in de Verendigde Staten (die onlosmakelijk vast zit aan het slavernij verleden) maar omdat wij tot de jaren ’60 nog enorm aan het worstelen waren met voedselschaarte kwam het hier later op gang. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden voedingsadviezen gegeven over hoe je toch relatief ‘goed’ kon eten ondanks het grote tekort aan voedsel.
In 1953 leidde dit tot de gevreesde ‘Schijf van Vijf’ die we allemaal zo goed kennen en vanaf de jaren ’70 ging voedingsadvies steeds meer over ‘niet dik worden’. Dat is dan ook het moment dat Weight Watchers zo groot werd in Nederland.
Dikfobie is nog steeds luid aanwezig in onze samenleving (en de wereld) en dat zorgt niet alleen voor veel eetstoornissen en psychische problemen, maar ook voor een echte kloof in welvaart tussen dunne en dikke mensen.
De ‘fat tax’ is een systeem waardoor dikke mensen gemiddeld minder verdienen of meer betalen en daardoor dus gemiddeld slechter af zijn op het gebied van inkomen en welvaart. En deze vetbelasting komt op verschillende manieren naar voren in ons dagelijkse leven.
vetbelasting voor loon en werk
Uit onderzoek is gebleken dat dunne vrouwen meer verdienen dan dikke vrouwen. En volgens 360 magazine kan dit verschil oplopen tot 10% van haar inkomen. Dat betekent dus dat een dikke vrouw gemiddeld 10% minder verdiend dan een vrouw die dun is. Tel daarbij op dat het voor veel dikke mensen sowieso al moeilijk is om werk te vinden omdat het vooroordeel bestaat dat ze ‘lui’ zijn alleen omdat ze een groter lichaam hebben.
Dikke vrouwen krijgen minder vaak promoties, verdienen dus minder en worden ook minder vaak loonsverhoging gegeven: een goed voorbeeld van hoe de vetbelasting ook invloed heeft op het inkomen van dikke mensen. Het is dan ook niet moeilijk voor te stellen dat in landen als Amerika, waar dit ook een duidelijk probleem is, de arme bevolking van het land vaak gemiddeld dikker is.
Daar komt bij dat ongezonde producten daar veel goedkoper zijn dan bijvoorbeeld verse groente; zo blijft een deel van de bevolking arm en achtergesteld, worstelend met hun gezondheid terwijl ze meer moeten betalen voor hun ziektekostenverzekering.
Hier in Nederland is dit gelukkig niet het geval, maar discriminatie op de arbeidsmarkt bestaat hier zeker wel. Dr. Noortje van Amsterdam, onderzoeker aan de Universiteit van Utrecht, vertelt aan NPO3: ‘’Het argument ‘dikke mensen zijn ongezond’ wordt vaak gebruikt om die discriminatie en uitsluiting te legitimeren’’ Uit een ander onderzoek in de VS bleek dat dikke mensen vaak zelfs harder afgerekend worden dan ex-gedetineerden.
Zodra bij het sollicitatieproces blijkt dat een kandidaat dik is, kan dit invloed hebben op het verloop van het gesprek. Noortje vertelt: “Een dikke sollicitant kreeg te horen dat ze dachten dat ze fysiek het werk niet aankon en kreeg het advies om toch echt wat aan zichzelf te gaan doen’’.
Maar de ‘fat tax’ heeft niet alleen invloed op ons inkomen. Dikke mensen moeten gemiddeld ook meer uitgeven om te kunnen leven en de kosten van die vetbelasting kunnen behoorlijk oplopen.
vetbelasting op kleding
Dikke mensen hebben al vrij weinig keuze als het gaat om het kopen van kleding: veel winkels hebben geen grotere maten dan ‘XL’ en aangezien kledingmaten sowieso al een verschrikking zijn, kan een 3XL in de ene winkel wel passen maar in de andere winkel opeens niet.
De gemiddelde Nederlandse vrouw draagt maat 42 maar veel van de kleding die gemaakt wordt is gemiddeld maat 38. Ook als het kaartje wel een andere maat aangeeft. Styliste Manon Meijers vertelde aan RTL: “Maat 40 was vroeger veel kleiner dan nu. Ik ben heel lang en heb normaal maat 36 tot 38, maar ik kom ook wel eens uit op maat 40. Dat kan best vervelend zijn.”
Dus als het je wél lukt om een winkel te vinden waar grote maten verkocht worden en dus kleding je ook daadwerkelijk past, dan heb je alsnog te maken met de vetbelasting: kleding in grote maten is namelijk behoorlijk veel duurder dan de ‘reguliere’ maten. Dit zou komen door de kosten van meer stof en meer arbeidsuren om grotere kledingstukken te produceren.
En volgens Retail Detail kan dat verschil oplopen tot wel €20 euro. Kleinere T-shirts kunnen zo al €5 duurder zijn en in Amerika verkocht het merk Old Navy een spijkerbroek voor $51,99 voor de dikke mensen en voor $39,99 voor dunne mensen.
Deze vetbelasting geldt ook voor bh’s. Veel dikke mensen kunnen niet zomaar elke bh van de Hunkemöller aan en hebben dus een goede, stevige bh nodig met genoeg support.
Maar de goede bh’s met maximale support kosten al snel zo’n €80 in plaats van de €30 die je bij de Livera kunt uitgeven. En een goede bh is voor iedereen een must-have; al helemaal wanneer je door grote borsten ook het risico loopt om gezondheidsklachten te krijgen.
vetbelasting op Meubels
Dunne mensen hoeven niet veel na te denken over de producten die ze kopen: stoelen, bedden en andere meubelstukken zijn allemaal gemaakt met hun in gedachten. De kans dat ze er niet in zouden passen is dus veel kleiner. Voor dikke mensen is dit heel anders.
Niet alleen moeten dikke mensen bang zijn of ze wel in de bioscoopstoel, in de rieten terrasstoeltjes bij het restaurant of in het bakje van de achtbaan passen, maar ze moeten ook meer geld uitgeven aan grotere meubels in hun eigen huis. Zo zit er op meubels ook een vetbelasting: een breder matras kost bijvoorbeeld meer dan een standaard matras en goede, comfortabele bureaustoelen zijn vaak duurder dan een goedkoop model van IKEA.
Peggy Howell, de vice-voorzitter van de National Association to Advance Fat Acceptance (NAAFA) vertelt Teen Vogue: “Veel producten die we nodig hebben voor het dagelijks leven kunnen zeker extra kosten met zich meebrengen.” Peggy zelf moest een matras kopen speciaal voor dikke mensen en die kosten liepen van $1.299 tot $1.999 in plaats van de meer standaard $600 tot $1.195. En wanneer dikke mensen hun meubels niet aanpassen op hun formaat kan dat ook weer voor gezondheidsrisico’s zorgen die uiteindelijk alsnog leiden tot hoge rekeningen.
En wist je dat dikke mensen ook een speciale fiets nodig hebben die een hogere belasting aan kan? Een normale (niet elektrische) fiets voor dikke mensen kost zo’n €779 euro terwijl een normale fiets voor dunne mensen zo’n €500 goedkoper is.
Ook zijn standaard city bikes vaak niet te gebruiken door dikke mensen omdat zij een standaard gewicht van 117 kg kunnen dragen. De Donkey Fietsen die je bijvoorbeeld in Rotterdam, Leiden, Amsterdam en Den Haag kunt huren hebben een maximaal gewicht van 100 kg. En dat betekent dat dikke mensen niet alleen een vetbelasting betalen maar ook vaak leuke dingen moeten laten omdat de faciliteiten niet voor hen gemaakt zijn.
vetbelasting op vliegen
Vliegen is voor veel dikke mensen al een nachtmerrie: de vliegtuigen zijn zo ingericht dat er zoveel mogelijk mensen in een kleine ruimte passen. En dat betekent veel kleine stoeltjes, allemaal heel dicht op elkaar. Het is altijd afwachten hoe een luchtvaartmaatschappij op je reageert als je dik bent en of ze je tegemoet willen komen. Een andere bron van stress is de vraag of je niet naast iemand komt te zitten die het heel duidelijk maakt dat die jou en je lichaam niet accepteert.
Daarom zijn er door veel luchtvaartmaatschappijen regels ingesteld. Zo hebben maatschappijen al een beleid dat stelt dat dikke mensen een extra stoel moeten kopen als ze niet in een stoel passen of dat ze hun vlucht moeten upgraden naar de eerste klas waar de stoelen breder zijn. En zoals iedereen die wel eens gevlogen heeft weet: betalen voor twee plaatsen in plaats van een kan behoorlijk duur worden; nog een voorbeeld van de vetbelasting.
Er zijn dan ook dikke mensen die vanwege al deze redenen liever niet vliegen. Dit heeft dus niet alleen invloed op hun portemonnee maar ook op het levensgeluk van dikke mensen.
De ultieme prijs voor dik zijn
Maar de ultieme vetbelasting blijft toch wel de gezondheidszorg. Veel dikke mensen betalen namelijk door gebreken in de gezondheidszorg de ultieme prijs voor hun gewicht. En dat komt niet omdat dikke mensen nu per definitie ongezond zijn. Maar dikke mensen hebben veel te maken met gewichtsdiscriminatie in de zorg. Hierdoor worden zij niet geholpen door dokters omdat ze “eerst maar af moeten vallen”.
Veel van de klachten die dikke mensen hebben worden weggewuifd met een “dat komt door je gewicht”, waardoor veel gezondheidsklachten onopgemerkt blijven. En dit zorgt er uiteindelijk voor dat 80% van de dikke mensen helemaal niet meer naar de dokter gaat.
Kimberley van Megen, de oprichtster van de stichting Dikke Vinger, vertelt Eén Vandaag: “Als je als dik persoon bij welke klacht dan ook te horen krijgt dat het aan je gewicht ligt, dan wordt de drempel om naar een dokter te gaan steeds hoger. Want je krijgt toch steeds hetzelfde te horen. Dik zijn is ongezond, maar zorg uitstellen ook.”
weg met de vetbelasting
Veel mensen zouden zeggen: “dan val je toch af? Probleem opgelost”. Maar deze ‘oplossing’ negeert de realiteit dat dik zijn voor veel mensen een genetische factor is en niet een van wilskracht.
Daar komt bij dat we inmiddels weten dat de omvang van ons lichaam minder zegt over onze gezondheid dan dat ons level van lichaamsbeweging doet en dat betekent dat een dik persoon niet zou moeten hoeven afvallen om gewoon te kunnen leven. Een vetbelasting zou dus eigenlijk helemaal niet moeten bestaan. Dikke mensen zijn mensen en een heel normaal onderdeel van onze samenleving.
Het wordt tijd dat we onze samenleving aanpassen op de realiteit in plaats van mensen te dwingen om onrealistische dingen te doen zodat zij in een wereld passen die eigenlijk helemaal niet gemaakt is voor álle mensen.
Image by: Freepik
Source: RTL, Metro Nieuws, The Guardian, Tijdschrift Lover, NPO3, 360 Magazine, Teen Vogue, Business Insider, Retail Detail
FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.
- 00Days
- 00Hours
- 00Minutes
- 00Seconds