*** MIS HET NIET *** MIS het niet

Het ethische non-monogamie ABC: wat houdt ENM nu eigenlijk in?

Open relatie, polyamorie of juist swingen... hoe zit het nu eigenlijk met ethische non-monogamie (ENM)?

Onze samenleving veranderd en hoewel de maatschappij nog niet ingesteld is op andere relatievormen dan monogamie, wordt ethische non-monogamie steeds populairder. Maar wat houdt dat nu precies in en wat voor vormen bestaan er allemaal?

Ethische non-monogamie is een term voor verschillende soorten relaties die ‘open’ zijn. Een open relatie wordt het ook vaak genoemd, of consensuele non-monogamie. Maar de term ‘ethische non-monogamie’ maakt duidelijk dat het hier niet om vreemdgaan én niet om een monogame relatie gaat.

Iedereen (meer dan twee mensen) betrokken bij de relatie heeft toestemming gegeven voor de vorm die de relatie aanneemt. Hoewel iedereen in een open relatie andere woorden kan geven aan de relatie, de partners in een relatie en de vorm die de relatie aanneemt, zetten wij een paar van de meest gebruikte termen op een rijtje als een klein ABC, mocht jij zelf ENM uit willen proberen of het beter willen begrijpen.

ethische non-monogamie: De open relatie

De meest bekende vorm van ethische non-monogamie is waarschijnlijk wel de open relatie. Al wordt deze door sommige mensen ook wel ‘hiërarchische polyamorie’ genoemd. Je hebt een koppel dat al bestaat – getrouwd of niet getrouwd – dat besluit om de relatie te openen en polyamorie te gaan verkennen.

Dit betekent dat het koppel nog steeds samen is en elkaar voorop zet, maar ze beide ook andere partners hebben. De twee partners zijn elkaars ‘primaire partner’ en de mensen die daarnaast gedate worden zijn ‘secundaire partners’. Experts benoemen wel dat een gezonde polyamoureuze relatie niet praat over hiërarchiën en dat die term vooral gebruikt wordt wanneer er iets mis is. Bijvoorbeeld wanneer een van de partners last heeft van jaloezie. Het geeft een gevoel van controle over de ander en zorgt dat de primaire partner zich nog altijd het ‘belangrijkst’ voelt.

Aan de andere kant van hiërarchische polyamorie staat relationship anarchy: geen regels en volledige vrijheid om op elk moment relaties aan te gaan. Een hiërarchische polyamoureuze relatie kan zorgen voor bepaalde afspraken als een ‘veto-recht’ of andere regels die de primaire partners met elkaar afspreken. Voor een secundaire partner (en de primaire partner van deze secundaire partner) kan zo’n relatie soms vervelend worden omdat beide gelimiteerd worden door de ander.

Het gevoel van vrijheid lijkt dan een beetje weg en het kan soms zelfs leiden tot situaties van machtsmisbruik.

ethische non-monogamie: Polyamorie

Pure polyamorie komt van het Grieks en Latijn en betekent (plat gezegd) ‘veel liefdes’. Het gaat dan om een relatievorm waarin iemand meerdere romantische liefdes heeft met meerdere personen. Mensen zoeken naar meerdere partners en geloven niet in ‘de ware’.

Er is geen sprake van primaire partners maar juist een poging om het eigen leven te vullen met zoveel mogelijk ‘echte’ liefdes. En polyamorie kan verschillende vormen aannemen. De open relatie is officieel een vorm van polyamorie, maar omdat er sprake is van een hiërarchische insteek hebben we de twee uit elkaar getrokken.

Andere vormen van polyamorie hebben vooral betrekking op de hoeveelheid mensen die onderdeel zijn van een relatie en de vorm die de relatie aanneemt.

ethische non-monogamie: Solo polyamorie

Iemand in een solo polyamoureuze relatie zit in de eerste plaats in een relatie met zichzelf. Ze hebben geen primaire partner en hebben een voorkeur voor alleen wonen of in ieder geval niet voor langere tijd samenwonen met dezelfde persoon.

Iemand die solo polyamoureus is kan nog steeds diepe connecties leggen met anderen en zoekt ook naar echte liefde. Maar ze doen dat het liefste vanuit het idee dat het allemaal niet zo traditioneel hoeft.

Geen huisje, boompje, beestje, maar alles zelf regelen, alleen wonen en daarnaast liefde delen met verschillende partners die het leven alleen een stukje mooier maken.

Het aantal partners in relaties

Het aantal partners in een polyamoreuze relatie kan heel erg verschillen. De meeste mensen kennen de vorm van hiërarchische polyamorie waarbij de partners beide een eigen secundaire partner hebben die wel bijvoorbeeld langs komen in huis maar die verder geen relatie hebben met de andere primaire partner.

Maar er bestaan ook andere vormen van polyamorie waarbij het aantal partners verschilt. Zo heb je de trouple of triad waarbij drie mensen seksueel of emotioneel met elkaar in een relatie zitten.

Het gaat dan om vier relaties: alle individuen met elkaar én de relatie van de groep. Een andere vorm van een poly-relatie met drie mensen is de ‘closed V’ waarbij een persoon intiem contact heeft met twee mensen die geen seksuele relatie met elkaar hebben. Een quad is een relatie tussen vier mensen die samen een hechte familie vormen en allemaal emotioneel of seksueel met elkaar in een relatie zitten.

Andere woorden die je moet kennen

Andere woorden die langs kunnen komen in een poly-setting:

Polyfidelity: een quad die in een monogame relatie met elkaar zitten en dus geen relaties met mensen buiten de quad aangaan.
Polycule: het netwerk van relaties van een groep poly-personen die met elkaar een relatie aan zijn gegaan.
Monogamish: een koppel dat eigenlijk wel monogaam is maar ook af en toe afspraken maakt voor een uitzondering.
Don’t ask, don’t tell (DADT): een afspraak in de relatie waarbij beide partners andere relaties mogen aangaan maar waar een (of beide) van de partners niks wil horen over de details. De secundaire relaties worden niet besproken.
Kitchen table polyamorie: een beetje het tegenovergestelde van don’t ask, don’t tell: alle partners kunnen alles met elkaar bespreken (aan de keukentafel) zonder problemen.
Metamours: de partner van een primaire partner waar je zelf geen seksuele relatie mee hebt.
Monopoly: hierbij heeft een van de partners een relatie met een ander en de andere partner heeft dit niet. Half-monogaam, half-poly, dus.
Nesting partner: de partner waar je samen mee woont.
Anchor partner: de partner die emotioneel veel betekent voor een persoon. Iemand waar ze op kunnen leunen en die als een ‘anker’ in hun leven is.
Swingen: bij swingen gaat het eigenlijk vooral om sex. Een stel zoekt andere stellen om sex mee te hebben en voor een nacht partners ’te wisselen’. Het kan hier wel gaan om intense sociale banden; het is niet per definitie oppervlakkiger dan poly-relaties. Maar het gaat niet om een liefdesrelatie.

Vertrouwen en communicatie is key bij ethische non-monogamie

Zoals eerder al gezegd: de labels zijn eigenlijk onbelangrijk. Mensen geven verschillende namen aan hun relaties en aan de partners waar ze relaties mee vormen. En er zijn nog meer labels die in dit artikel niet eens besproken zijn. Het gaat vooral om doen wat goed voelt.

Het is een guideline waarmee jij zou kunnen ontdekken wat er allemaal mogelijk is en wat je zelf fijn zou vinden. Je kunt ook altijd weer wisselen van vorm en hoeveelheid partners. Het belangrijkste is om altijd open te communiceren, te praten over je gevoelens en te delen wat je wilt.

Een van de belangrijkste factoren bij een open relatie is vertrouwen: weten dat een partner de waarheid vertelt, open zal communiceren als er een probleem is en dat die de gevoelens van andere partners ook respecteert. Zolang dat de basis is van de verschillende relaties is alles mogelijk.

En ENM is nog altijd mét consent. Dat betekent dat niets gebeurd zonder duidelijke afspraken en veiligheidsmaatregelen. Veilige seks en geen grensoverschrijdend gedrag is in ENM-relaties enorm belangrijk.

Belangrijk te onthouden is dat ENM niet een ‘repareer mijn relatie’-oplossing is. Als een relatie al moeizaam verloopt kan het juist enorm stressvol zijn om de relatie te openen. Vooral omdat ENM erg afhankelijk is van open communicatie en vertrouwen; partners die al veel ruzie hebben over afspraken, communicatie en andere veelvoorkomende problemen, zullen dat waarschijnlijk nog meer doen als de relatie geopend wordt.

Het openen van een relatie kan het beste gebeuren wanneer de relatie sterk en gezond voelt. En wanneer beide daar ook in mee willen gaan. Maar als je dat nieuwe avontuur met je partner aan wilt gaan dan kan het je leven enorm verrijken – op alle vlakken.

Image by: Freepik

Source: GoFreddie, Suzanne Allegonda, ENMliving, Poly Coach, Polyamory For Us

DIT IS FRIEQUE

FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.