*** MIS HET NIET *** MIS het niet

Do NOt try this at home: de gevaren van TikTok beauty en gezondheids-trends

Dat TikTok een plek is waar veel misinformatie gedeeld wordt was al bekend. Maar de app staat ook vol met gezondheids- en beauty tips die meer kwaad doen dan goed. Waarom zijn deze gevaarlijke trends zo populair?

Trigger warning: geweld, zelfverminking

TikTok-dansjes, grappige trends, beef tussen onbekenden waar je veel te diep in zit; wij hebben niks tegen een groot deel van de content die op TikTok te vinden is. Maar soms komen we video’s tegen die bevestigen waarom zoveel experts tegen de social media app zijn.

Want sommige van de trends en tips die op het platform gegeven worden zijn zo bizar – en eigenlijk compleet gevaarlijk. Van gewelddadige beauty tips die je lichaam permanent kunnen beschadigen tot gezondheids ‘hacks’ die veel meer kwaad doen dan goed; er zijn veel TikTok-trends die je beter links kunt laten liggen.

En de reden dat deze trends toch zo populair zijn? De misplaatste focus op onbereikbare schoonheidsstandaarden en extreme ideeën over gezondheid. Dit zijn de gevaren van TikTok-trends.

Gevaren van tiktok: schadelijke trends

Het internet staat vol met lijstjes over welke TikTok-trends het meest gevaarlijk zijn. Van het zelf bleken van je tanden met waterstofperoxide (wat schade aan je tanden en tandvlees kan veroorzaken) tot het zelf verwijderen van moedervlekken met een scheermesje (we hoeven vast niet uit te leggen waarom dat gevaarlijk is); er is voor elk probleem wel een ‘oplossing’ te vinden op de klok-app.

Sommige trends zijn heel duidelijk een gezondheidsrisico (het hameren van de botten in je gezicht om je gelaat aan te passen), maar sommige trends zijn veel subtieler en lijken misschien op het eerste gezicht niet heel gevaarlijk. Zoals het eten van Papaya-zaden om van parasieten in je maag af te komen. Het feit dat de eerste trend juist zorgt voor een verminkt uiterlijk en de tweede trend gebaseerd is op een mythe (de kans op parasieten in de maag is heel, heel klein), wordt door de influencers die de trends aansmeren niet vermeld.

Want feit blijft: hoe meer bizar de trend, hoe meer views het krijgt. Er zijn vast lezers onder jullie die nieuwsgierig zijn geworden en denken: ‘zijn er echt mensen op TikTok die een hammer op hun gezicht gebruiken om hun jukbeenderen te vervormen?’ De kijkers van de videos zijn niet allemaal mensen die het uit willen proberen. Maar er zijn genoeg beïnvloedbare jongeren die dat wel doen.

Een van de trends die op dit moment gedeeld wordt is bijvoorbeeld het vijlen van je tanden om ze ‘gelijk’ te maken; iets wat het glazuur op je tanden kan beschadigen en daarmee kan zorgen voor verschillende tandproblemen.

Maar waarom laten mensen zich overhalen om zichzelf pijn te doen of hun lichaam te beschadigen voor ‘gezondheid’ of ‘schoonheid’?

gevaren van tiktok: De generatie geobsedeerd met 'gezond'

Het schijnt vooral een generatie dingetje te zijn: de generatie die opgegroeid is met TikTok lijkt ook het meest beïnvloed door al deze gevaarlijke trends. Gen Z is volgens onderzoek veel meer gericht op gezondheid en ‘wellness’ dan andere generaties en geeft hier ook het meeste geld aan uit.

MyFitnessPal stuurde een vragenlijst uit en kwam erachter dat 87% van de Millennials en Gen Z TikTok gebruikers de app ook gebruiken voor tips op het gebied van voeding. 57% van de gebruikers probeert die tips uit. McKinsey & Company voerde een onderzoek uit waaruit bleek dat Gen Z’ers vooral gericht zijn op het kopen van ‘wellness’ en producten die gericht zijn op hun gezondheid en uiterlijk.

Hier worden een aantal redenen voor gegeven. Zo is Gen Z de eerste generatie die opgegroeid is met enorm veel input op het gebied van gezondheid. Waar wij Millennials omringt werden door roddelblaadjes, reclames over anti-rimpelcrèmes en het Weight Watchers-boekje van onze moeders, wordt Gen Z doodgegooid met wellness en ‘health’ content op social media; 24/7.

Op de apps wordt gezondheid en schoonheid ook vaak verkocht als de sleutel tot succes in het leven: als je mooi bent en fit, precies zoals je favoriete influencer, dan krijg je vast net zoveel aandacht en liefde als zij. Dan word je net zo rijk en voel je je eindelijk gelukkig.

Gevaren van tiktok: ongelukkige generatie

Want Gen Z is ook een generatie die enorm worstelt met hun mentale gezondheid. Gen Z’ers voelen zich vaak depressiever en minder gelukkig dan andere generaties op hun leeftijd.

En social media draagt daar aan bij: de invloed van social media op de mentale gezondheid (of ongezondheid) is het sterkst bij Gen Z’ers. Een groot deel van de vrouwen die gevraagd werden hadden last van een slecht zelfbeeld en onzekerheid over hun eigen lichaam.

Vroeger was ‘wellness’ en ‘beauty’ iets wat alleen in tijdschriften en de media besproken werd en wat vooral toegankelijk leek voor celebrities en de rijksten onder ons. We wisten dat we lelijk waren maar we wisten ook dat we er niets aan konden doen. En gelukkig waren er de roddelblaadjes die genoeg ‘lelijke’ foto’s plaatsten van beroemdheden waar we dan flink over konden praten en roddelen met vrienden.

Misogynie was wat we gebruikten om ons beter te voelen over onszelf. Maar de ongelukkige generatie gaat heel anders met dit lage gevoel van eigenwaarde om: in de vorm van goedkope, zelfbedachte hacks die door miljoenen bekeken en geprobeerd worden.

De toegankelijkheid van de gevaren van tiktok

Stel je voor: je bent 20, ongelukkig over je onderkin en opeens voert je algoritme je een video waarin iemand tape rond zijn kin plakt. Een goed verkooppraatje, een ‘before’ en ‘after’ (die vaak hartstikke nep zijn) én – misschien wel het meest belangrijk; deze hack is gewoon thuis te doen met de tape die je gebruikt om je Vinted-pakketjes in te pakken. Dat is toch te mooi om waar te zijn?

Naast de belofte van directe schoonheid, is het meest verleidelijke aan deze TikTok-trends dat ze vaak heel makkelijk uit te proberen zijn: wie heeft er geen nagelvijl thuis liggen om zijn voortanden mee te bewerken? En wanneer je je gezicht wilt verbouwen hoef je niet perse een hammer te gebruiken; de TikTok fit- en beauty influencers zijn innovatief: elk stomp voorwerp werkt.

Laten we eerlijk zijn: dit is allemaal niet nieuw. Ook wij dachten vroeger na over zelfverminking en mogelijke manieren waarop we makkelijk van een lelijke moedervlek of een te grote neus af konden komen. En sommigen van ons probeerden dingen die als gevaarlijk bestempeld kunnen worden. Maar het verschil was dat wij geen toegang hadden tot miljoenen kijkers die, door het kijken van onze video, misschien wel gemotiveerd werden om dit zelf ook te proberen.

TikTok maakt onze ‘stiekeme’ beauty hacks openbaar en zorgt ervoor dat meer mensen, die dit eerder nooit zelf bedacht of geprobeerd zouden hebben, opeens met een hamer hun kin te lijf gaan. Al helemaal wanneer het aangeprezen wordt door een influencer die we al maanden volgen en waar we eigenlijk een beetje een parasociale relatie mee opgebouwd hebben: we vertrouwen deze TikTokker, waarom zou hij iets doen wat gevaarlijk kan zijn voor ons lichaam?

Voeg daaraan toe dat het algoritme volledig gericht is op wat jij interessant vindt en je ziet alleen maar video’s van mensen die hetzelfde proberen en niet de video’s van dokters en specialisten die waarschuwen voor het gevaar van de trends.

De schoonheidsmythe slaat weer toe: gevaren van tiktok

Het is een resultaat van onze grootste vijand: de schoonheidsmythe. Kapitalisme zoekt constant naar manieren om consumptie te kunnen blijven voeden, los van of het product gevaarlijk is voor degene die de content gevoerd krijgt.

Schoonheid en gezondheid zijn nu eenmaal onderwerpen die veel geld binnenbrengen omdat het doel altijd onbereikbaar blijft. Al helemaal wanneer de ’tips’ die op TikTok voorbijkomen juist meer schade aanrichten dan goed doen. Zo houdt de schoonheids- en gezondheidsindustrie zichzelf in business: biedt een oplossing voor een probleem dat uiteindelijk een ander probleem veroorzaakt.

De waarheid blijft: zolang onrealistische gezondheids- en schoonheidsstandaarden blijven bestaan zullen jongeren (en volwassenen) zichzelf blijven verminken om hieraan te voldoen. Ook als het hun dood wordt.

Image by: Freepik

Source: The Guardian, VICE, RUPA HEALTH, SameDayHealth, McKinsey, Business Insider, Fortune

DIT IS FRIEQUE

FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.