*** MIS HET NIET *** MIS het niet

SUper-El Niño is hier: Dit is wat het met de wereld en Nederland kan doen

Wetenschappers zeggen dat Super-El Niño begonnen is; een van de krachtigste weerfenomenen ter wereld. Dit is wat dat kan betekenen voor de wereld en voor Nederland.

We kennen de El Niño; een weerfenomeen dat we vaker gezien hebben. Dit fenomeen komt een keer in de 2 tot 7 jaar voor en kan dan tot 12 maanden duren. El Niño is ook niet per se een slecht fenomeen. Het zorgt ervoor dat de temperaturen op aarde in balans blijven. Het heeft alleen een groot effect dat voelbaar is over de hele wereld. Het wordt dan ook niet voor niets een van de krachtigste natuurverschijnselen op aarde genoemd.

Maar door klimaatverandering veranderd ook El Niño en de effecten van dit fenomeen. Wetenschappers zeggen dan ook dat we dit jaar met een Super El Niño te maken hebben; een extreme versie van El Niño. Wat de precieze effecten van deze Super-El Niño worden is nog niet bekend, maar worst-case scenario; een vergelijkbare Super El-Niño die in 1877 plaatsvond zorgde ervoor dat 3 tot 4 procent van de wereldbevolking stierf. Die Super-El Niño is nog steeds de ergste natuurramp in de geschiedenis van de mensheid.

En wetenschappers maken zich voornamelijk door klimaatverandering enorm zorgen om de El Niño waar we nu in zitten.

Super-El Niño: wat is het?

El Niño wordt ook wel vergeleken met een oplaadbare batterij. De oceaan is de batterij die steeds meer lading krijgt tot die lading in een keer vrijkomt in de atmosfeer, wat vervolgens voor extreem weer zorgt. Dit zorgt dan weer voor een domino-effect waar de hele wereld door geraakt wordt.

El Niño begint in de Stille Oceaan, bij de evenaar, tussen Amerika en Australië. Dat is (onder andere) waar de passaatwinden waaien. Dit zijn winden die van oost naar west waaien en die koude wind aanvoeren door warme lucht te laten opstijgen. Als deze passaatwinden minder sterk worden of helemaal gaan liggen, kan El Niño zich ontwikkelen. Dit komt omdat zich boven de oceaan op dat moment geen koude lucht meer bevindt. Hierdoor warmt de oceaan meer op dan normaal, en wordt ook de lucht boven het water warmer. Bij een ‘gewone’ El Niño stijgt de temperatuur van het water met zo’n 0,5 tot 1,5 graden.

Maar wetenschappers zeggen dat we nu te maken hebben met een Super-El Niño. En bij een Super-El Niño kan de temperatuur van het water stijgen tot wel 3 graden boven de gemiddelde watertemperatuur – of meer. Dat klinkt als een kleine stijging, maar zo’n stijging heeft enorme gevolgen. António Guterres, Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties liet eerder deze maand weten: “Bereid je voor op El Niño, de verwoestende gevolgen zullen alle verwachtingen overstijgen.”

Wat zijn de gevolgen van Super-El Niño?

De gevolgen van een ‘normale’ El Niño zijn al groot. En die effecten verschillen over de hele wereld; afhankelijk van hoe ver je van de evenaar verwijderd bent. Het kan resulteren in extreme droogte. Dit gebeurt bijvoorbeeld in India, Australië, Indonesië en delen van Afrika. En dat leidt dan weer tot een hoog risico op bosbranden en mislukte oogsten. Gebieden in Amerika, zoals Peru, Ecuador en het zuiden van de VS krijgen te maken met zware regenval, wat kan leiden tot overstromingen. Daarnaast zorgt El Niño ervoor dat de temperatuur nog meer stijgt en we dus met extreme hitte te maken kunnen krijgen.

Maar El Niño heeft niet alleen invloed op het weer. Het fenomeen zorgt ook indirect voor problemen. Zo kan het ervoor zorgen dat hitte-gerelateerde ziekten zich makkelijker verspreiden via insecten of omdat voedsel- en watervoorzieningen onder druk komen te staan. In 2024 zorgde de droogte door El Niño ervoor dat olifanten in Zimbabwe stierven.

In Nederland merken we vaak maar weinig van El Niño. Dat komt omdat wij ver van de evenaar liggen. Het vergroot wel de kans op meer regen in de lente en hogere temperaturen in de zomer. Waar we wel rekening mee moeten houden is hoge kosten in de supermarkt; als oogsten in andere delen van de wereld mislukken heeft dat invloed op onze prijzen.

Voorspellingen Super-El Niño

Maar dat zijn de effecten van een ‘normale’ El Niño. Waar we nu mee te maken hebben is een Super-El Niño. Op dit moment is het moeilijk te voorspellen wat Super-El Niño precies gaat doen en wanneer hij dat gaat doen. Normaal gezien komt El Niño rond december langs maar experts zeggen dat Super-El Niño er al is en op dit moment al invloed heeft op de weersomstandigheden.

In India wordt al gesproken over droogte waardoor de landbouw onder druk staat. Het land heeft normaal van juni tot september moesson-seizoen maar het heeft nog steeds niet geregend. En dat heeft een verwoestend effect op de gewassen. In de VS voorspellen ze droogte in het midwesten, enorm veel regen in het zuiden en hogere temperaturen in de VS en Canada. Waar El Niño juist zorgt dat het aantal orkanen in de Atlantische Oceaan verminderd wordt, zorgt Super-El Niño juist voor meer. Dat kan grote invloed hebben op onder andere Hawaï. In Argentinië wordt meer regen verwacht, maar in de Caraïben wordt droogte voorspeld. Ook kan het koraal in de oceanen door de hoge temperaturen verbleken.

En een El Niño van dit formaat kan een enorm effect hebben op de wereldeconomie. Deze Super-El Niño – in combinatie met de blokkade bij de Straat van Hormuz – kan de voedselonzekerheid ter wereld veel groter maken. Zo kan de prijs van cacao, rijst, suiker en plantaardige olie drastisch omhoog gaan – naast de prijzen van olie, gas en kunstmest.

Dit zijn alleen nog de voorspellingen die gedaan zijn op basis van eerdere El Niño’s en patronen. Iedere El Niño is anders en heeft andere effecten. De vraag is dan ook wat deze Super-El Niño uiteindelijk aan gaat richten.

Eerdere Super-El Niño's

Een Super-El Niño komt niet vaak voor. Een El Niño van dit formaat vond plaats in 1877, toen zorgde het fenomeen voor enorme droogtes en mislukte oogsten. Hij was verantwoordelijk voor de Grote Hongersnood in India, de Grande Seca in Brazilië en de Noord-Chinese Hongersnood. Deze Super-El Niño leidde, in combinatie met slecht koloniaal beleid, tot 50 miljoen doden; 3 tot 4 procent van de wereldbevolking.

Een Super-El Niño in 1997 zorgde ervoor dat 16% van de koraalriffen wereldwijd afstierven. De laatste Super-El Niño was in 2015-2016. Deze wordt gezien als de sterkste El Niño ooit gemeten; op verschillende plekken in de wereld werden recordtemperaturen gemeten. Ook de oceaan was toen 3 graden warmer dan gemiddeld; een record.

Maar dat zou de huidige Super El-Niño kunnen breken. Wetenschappers maken zich vooral zorgen om deze Super-El Niño omdat de aarde nog nooit zo warm is geweest als nu. Klimaatverandering heeft de gemiddelde temperatuur op aarde verhoogt waardoor de effecten van El Niño nog groter kunnen zijn. Er is nog nooit een El Niño of Super-El Niño geweest die ontstaan is in zo’n warm klimaat.

En dat maakt hem nog meer onvoorspelbaar dan hij normaal al is.

Image by: Magnific

Source: National Ocean Service, Cordulus, CNN, ESM, Futurism, Bastille Post, BNR, National Geographic, Greenpeace.

DIT IS FRIEQUE

FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.