*** MIS HET NIET *** MIS het niet

Honderdduizenden mensen worden hard geraakt door de energiecrisis

Honderdduizenden huishoudens die het al moeilijk hebben lopen risico hard geraakt te worden door de energiecrisis. Het zou gaan om een koopkrachtverlies van 6 procent.

Ongeveer 300.000 huishoudens worden het hardst geraakt door de huidige energiecrisis, dat laat het Centraal Planbureau (CPB) weten. Mensen met een laag inkomen voelen de crisis het meest; bij hen gaat het om een koopkrachtverlies van 6 procent. Dat betekent dat deze mensen veel minder kunnen kopen met het inkomen dat zij krijgen. Dit gebeurt wanneer de kosten van leven omhoog gaan maar de lonen niet meebewegen.

De energiecrisis zorgt ervoor dat benzine- en diesel en gas veel duurder worden zonder dat mensen hierin gecompenseerd worden met betrekking tot hun inkomen. Bij mensen met een modaal inkomen zou het gaan om een verlies van 4 procent.

Hoe groot de gevolgen van de crisis daadwerkelijk zullen zijn hangt nog af van de oorlog in de Golf.

Effecten energiecrisis

De groep die de effecten van deze crisis vooral voelen zijn de Nederlanders met een laag inkomen en hoge energiekosten, door bijvoorbeeld een groot, slecht geïsoleerd huis. Vooral de hoge gasprijs zorgt bij hen voor hoge rekeningen; een kleine prijsstijging heeft bij hen al een grote impact op de koopkracht. Maar ook mensen met een laag inkomen die veel gebruik moeten maken van de auto worden hier voornamelijk de dupe van. Zij zijn een groot deel van hun inkomen kwijt aan benzine- of dieselkosten.

De analyse van het CPB gaat om een verwachting voor dit jaar en het jaar erop. De gemiddelde Nederlander voelt niet veel van de energiecrisis; zij gaan er waarschijnlijk met minder dan 1 procent op achteruit en in 2027 mogelijk 2 procent. Hoewel de daadwerkelijke consequenties afhangen van onder andere de oorlog in Iran, zal het akkoord tussen de Verenigde Staten en Iran niet zorgen dat de energiecrisis ook opeens verdwijnt. Zelfs als de Straat van Hormuz weer helemaal opengaat blijven we de effecten van de oorlog voelen.

Energiecrisis en beleid

Het effect van de energiecrisis komt in de komende maanden langzaam opzetten. Zo zal de gasprijs langzaam stijgen. Voor mensen met een vast contract komt die klap pas als ze hun contract vernieuwen. Omdat mensen met een laag inkomen vaak een groot deel van hun inkomen moeten besteden aan energie, zullen zij ook het meeste last hebben van die prijsstijging.

Het kabinet nam eerder al maatregelen genomen met betrekking tot de kilometervergoeding voor woon- werkverkeer. Vanaf 1 juli gaat de wegenbelasting voor mensen met een grijs kenteken omlaag en de wegenbelasting voor vrachtwagens naar nul. Het CBS benoemt mogelijkheden van ‘social-lease’ voor mensen met een laag inkomen die gedwongen veel moeten rijden. Zo’n social-lease zorgt ervoor dat mensen met een laag inkomen korting kunnen krijgen op de private-lease van een elektrische auto.

Ook kan het kabinet eventueel kiezen om het Tijdelijk Noodfonds Energie omhoog te gooien; een regeling voor mensen die financieel in de problemen komen door de hoge gasprijzen. Hier wordt door het kabinet al 195 miljoen euro voor vrijgemaakt.

Verduurzaming en energiecrisis

Maar uiteindelijk blijft de beste oplossing volgens het CPB het verduurzamen van huizen. De hoogste kosten liggen namelijk nog altijd bij de energiekosten, niet bij de benzineprijzen. Huishoudens die al verduurzaamd zijn, bijvoorbeeld met een warmtepomp of elektrische auto, merken dan ook het minste van de energiecrisis. Het verduurzamen van woningen – ook die van mensen met lage inkomens die dit soort maatregelen vaak niet kunnen betalen – maakt mensen dan ook minder kwetsbaar voor dit soort plotselinge prijsverschillen.

Het CPB benoemt wel dat de effecten van deze energiecrisis nog steeds lager liggen dan de energiecrisis van 2022. Maar ze benoemen ook dat het hier gaat om de directe kostenstijging, niet de indirecte kostenstijging. Er zou nog een prijsverhoging van bijvoorbeeld voedsel en andere producten kunnen komen. De kosten voor de productie van deze producten kan ook stijgen door de energiecrisis.

Image by: Magnific

Source: NOS, BNR, CPB

DIT IS FRIEQUE

FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.