Steeds vaker hittegolven door opwarming van de aarde
De kans op hittegolven en de intensiteit ervan wordt door klimaatverandering steeds groter: hittegolven zijn tegenwoordig warmer en duren gemiddeld langer.
De temperatuur blijft oplopen en dat betekent dat we steeds dichterbij een hittegolf komen. En niet zomaar een hittegolf; een die in hetzelfde rijtje kan komen te staan als de grote hittegolven van 2003, 2006, 2019, 2022, 2023 en 2024. We krijgen in Nederland en Europa steeds vaker te maken met hittegolven die lang duren en ieder jaar warmer worden. Dat gebeurt niet zomaar; die periodes van extreme hitte lopen gelijk met de opwarming van de aarde door klimaatverandering.
Wat zijn hittegolven?
Een hittegolf is een fenomeen dat aan specifieke voorwaarden moet voldoen voor het zo genoemd mag worden. Een paar dagen extreme hete is niet genoeg om voor het label ‘hittegolf’ in aanmerking te komen. Bij een hittegolf is sprake van minstens vijf dagen achter elkaar een temperatuur van 25 graden of meer. Op drie van die dagen moet er sprake zijn van een temperatuur van 30 graden of meer. En dat alles moet voorkomen op een specifieke plek: De Bilt. Daar is het KNMI gevestigd.
De Bilt wordt gezien als het ‘midden’ van Nederland; dat maakt het een goede plek om een gemiddelde voor Nederland te meten. Vroeger zat het KNMI in Utrecht, maar vanwege bebouwing zijn ze uiteindelijk verhuist; bebouwing maakt een plek heter en kan dus zorgen voor een vertekend beeld. Daarom wordt er bij een hittegolf altijd van De Bilt uitgegaan terwijl het regionaal wel al warmer kan zijn.
In Limburg is er op dit moment bijvoorbeeld al sprake van een regionale hittegolf terwijl dit landelijk nog niet het geval is. In het zuiden van het land is het over het algemeen heter dan in het noorden en midden van Nederland.
Hittegolven en klimaatverandering
Klimaatwetenschappers kunnen tegenwoordig berekenen of extreem weer het gevolg is van klimaatverandering of niet. Hierbij bekijken ze of een bepaald fenomeen ook plaats had gevonden als de aarde niet was opgewarmd door fossiele brandstoffen. Niet ieder extreem weerfenomeen komt door de opwarming van de aarde. Maar de hittegolven waar we de laatste jaren mee te maken hebben in Nederland en Europa vallen hier wel onder. Een kwart van alle hittegolven die we in de afgelopen drie decennia gezien hebben, hadden zonder klimaatverandering niet plaatsgevonden.
Door de opwarming van de aarde wordt de kans op een hittegolf en de intensiteit van die hittegolf veel groter. Dat betekent dat hittegolven vaker voorkomen, langer duren en over het algemeen warmer zijn. De gemiddelde temperatuur schuift omhoog waardoor extreme hitte normaler wordt. En dat gebeurt ook niet geleidelijk: temperaturen kunnen opeens flink omhoog schieten. Hittegolven die vroeger maar een keer in de 10 jaar voor zouden komen, komen nu elke drie jaar voor. Deze hittegolven zijn een graden warmer dan dat ze vroeger waren. Hittegolven die eens in de vijftig jaar langskwamen, komen nu al elke elf jaar langs. Deze extreme hittegolven zijn 1,2 graden warmer dan vroeger.
In Nederland is het volgens het KNMI al 6 jaar geleden dat we een ‘koele’ zomerdag hebben gehad waarbij de temperatuur in de zomer onder de 15 graden blijft.
Hittegolven in europa
Deze hittegolven leiden op verschillende plekken in Europa al tot recordtemperaturen. In Frankrijk werd het zondag al 41 graden en voor veel departementen geldt code rood. Dit leidde er toe dat verschillende sportwedstrijden en evenementen afgelast werden. Frankrijk begint deze week met 40 tot 42 graden en blijft de rest van de week last houden van extreme hitte. In Engeland was het zondag 35 graden en die temperatuur blijft tot en met dinsdag aanhouden. In Duitsland houden ze rekening met een maximum van 38 graden en in Spanje zijn ook waarschuwingen afgegeven met betrekking tot de hitte. In een groot deel van het land wordt het 40 graden of warmer.
Hier in Nederland blijft het ook niet onder de 35 graden; op sommige plekken in het land kan het 37 of 38 graden worden. In De Bilt moet het nog twee keer 30 graden of warmer worden voor er sprake is van een officiële hittegolf. Dit kan op woensdag of op donderdag gebeuren. De hitte houdt in ieder geval nog aan tot en met het weekend.
Wanneer het weer af gaat koelen – en er dus een einde komt aan de hittegolf – is nog niet zeker.
De maatschappij en hittegolven
Maar wat wel zeker is, is dat deze extreme temperaturen gevolgen hebben voor de maatschappij. Naast het nationale hitteplan dat vorige week actief werd omdat bepaalde kwetsbare groepen zoals ouderen en kinderen sneller slachtoffer worden tijdens extreme hitte, heeft het ook invloed op de economie. Zo kunnen bezorgers, magazijnmedewerkers en bouwvakkers in deze hitte niet hun normale werktijden draaien en horen ze vaker pauzes te krijgen om ze te beschermen tegen de effecten van extreme hitte. Aan de andere kant zorgt de hitte er juist voor dat mensen airco’s, ventilatoren en ijsjes kopen, of dat zij dagjes uit gaan.
Ook is de infrastructuur in Nederland niet gebouwd op dit soort temperaturen. Asfalt kan smelten, bruggen komen vast te zitten en hoofdvaarwegen verliezen diepte. Door de toename van het aantal hittegolven en het gebrek aan regenwater zorgt ervoor dat we in Nederland ook steeds vaker te maken krijgen met waterschaarste.
Meer verklaringen hittegolven
Klimaatverandering is niet de enige reden waarom we vaker last hebben van hittegolven. Er zijn in combinatie met klimaatverandering nog drie andere verklaringen die uitleggen waarom we nu, in mei van dit jaar en op verschillende momenten vorig jaar, last hadden van extreme hitte. De eerste verklaring is de straalstroom; normaal zorgt deze straalstroom voor verkoelende zeelucht over Europa maar op dit moment zorgt deze windstroom zorgt ervoor dat er juist vanuit het zuiden hete lucht onze kant op geblazen wordt.
Een andere verklaring heeft te maken met de ligging van Europa; we liggen redelijk hoog op de kaart waardoor opwarming nu eenmaal veel sneller gaat; de wereld is met gemiddeld 1,4 graden opgewarmd maar in Europa ligt de temperatuur al 2 graden hoger. En dat zorgt voor extreme en bijzondere weerfenomenen.
De laatste verklaring die door sommige wetenschappers gegeven wordt, is de Golfstroom. Deze koelt namelijk af door smeltwater van Groenland. Deze koele plek kan boven Europa juist zorgen voor hittekoepels die kunnen leiden tot hittegolven.
DIT IS FRIEQUE
FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.
- 00Days
- 00Hours
- 00Minutes
- 00Seconds