Eerste kweekvleesboer in Nederland: een stap in de goede richting?
Een boerderij in Delft gaat als eerste kweekvleesboer in Nederland vlees maken zonder dieren te slachten. Maar is dat echt een oplossing voor het milieu en de vleesindustrie?
Trigger warning: dierenleed
Het AD schreef afgelopen weekend over Corné van Leeuwen; de allereerste kweekvleesboer in Nederland. Corné heeft op zijn boerderij in Delft als eerste van de Nederlandse boeren de apparatuur geïnstalleerd om kweekvlees te gaan maken. Dit is niet alleen een first in Nederland maar ook in de hele wereld.
Corné werkt samen met RespectFarms; een Nederlands bedrijf gericht op duurzaamheid in de landbouw met als specialisatie het verbouwen van kweekvlees zonder daarbij de boer buiten spel te zetten. Op de boerderij van Corné wordt dit gedaan door middel van ‘het oventje’; een bioreactor die dierlijke cellen verandert in eetbaar vlees. Corné vertelt het AD: “Ik sta er helemaal achter en vind het een logische toevoeging om naast kaas op het eigen erf te maken”.
Het is niet de eerste keer dat de boerderij van Corné voorloopt op het gebied van duurzaamheid. In 1993 waren ze de eerste boerderij met een melkrobot: een robot die ervoor zorgt dat koeien zelf kunnen beslissen wanneer ze gemolken worden. Toen super innovatief (vooral voor de boeren zelf) maar inmiddels wordt de vraag naar plantaardige melk steeds groter vanwege de interesse in het verminderen van dierenleed in de zuivelindustrie.
Is de kweekvleesboer in Nederland in dit geval dan wel echt dé oplossing tegen het dierenleed in de vleesindustrie?
Wat doet die eerste kweekvleesboer in nederland?
First things first: wat is kweekvlees precies? Simpel gezegd: het is vlees dat gemaakt wordt van de cellen van dieren. Het is een manier om vlees te maken zonder dat hier een dier voor hoeft te sterven.
Het kweekvlees wordt geproduceerd door een stukje weefsel uit een dier te halen en hier de stamcellen van te scheiden. Deze stamcellen worden vervolgens in een bioreactor gestopt en de cellen worden ‘gevoed’ met onder andere zuurstof en warmte. Deze stamcellen gaan zich vervolgens vermenigvuldigen en groeien uit tot spier en vetweefsel. Na een paar weken ‘kweken’ heb je dan een stukje vlees dat ook eetbaar is.
Het verkrijgen van het weefsel werd vroeger op een pijnlijke manier gedaan (uit het bloed van een ongeboren kalf) maar dit is inmiddels veranderd. De koe wordt nu verdoofd, waarna een klein stukje weefsel van een spier door middel van een kleine operatie wordt verwijderd.
Eén zo’n klein stukje weefsel kan in totaal zo’n 20.000 ton vlees produceren.
Trigger warning: in onderstaande videos is rundvlees te zien en wordt gesproken over het slachten van koeien. Ook zie je (deels) hoe een biopt wordt genomen.
dierenleed, het milieu en de kweekvleesboer in Nederland
Zoals we inmiddels weten, zorgt de vlees- en zuivelindustrie voor een enorme negatieve impact op het klimaat door de enorme broeikasuitstoot die hierbij komt kijken – zie ook: de bekende stikstofcrisis. Maar ook dierenleed is een groot probleem in Nederland. Volgens De Correspondent doden we elke dag zo’n 1,5 miljoen kippen, 45.000 varkens en 5.000 koeien om in onze vleesbehoeften te voorzien – dat zijn meer dan 600 miljoen dieren per jaar.
De productie van kweekvlees zou een positieve impact op het milieu kunnen hebben omdat we daarmee de hoeveelheid koeien die nodig zijn voor de productie van vlees enorm kunnen verminderen. Ook zou er voor de productie van kweekvlees 95% minder grondgebied nodig zijn en zou de luchtvervuiling met 93% afnemen. De Dierenbescherming schrijft dat er daarnaast 78% minder water gebruikt wordt voor de productie van kweekvlees.
Maar daarnaast zou de kweekvleesboer in Nederland de hoeveelheid dierenleed in de vleesindustrie kunnen verminderen. Dit omdat er alleen een klein stukje weefsel van het dier nodig is. Het dier kan daarna, in theorie, verder leven.
De productie van kweekvlees zou ervoor kunnen zorgen dat 35 koeien een hele regio in Nederland zouden kunnen voeden zónder dat hier een dier voor geslacht hoeft te worden. Volgens Mosa Meat, het bedrijf dat de allereerste kweekvleesburger ontwikkelde, zouden 150 koeien genoeg zijn om dezelfde hoeveelheid vlees te produceren die we op dit moment consumeren.
Kortom: dé oplossing die we nodig hebben om de vleesindustrie aan te pakken, toch?
de kweekvleesboer in nederland is een alternatief
Dat hangt er een beetje af van hoe je het bekijkt. Kweekvlees is per definitie niet vegetarisch. Vegetarisme betekent namelijk dat je helemaal geen vlees of vleesproducten eet. En kweekvlees is alsnog een vleesproduct omdat het gemaakt wordt van dierlijke cellen.
Er is dus een duidelijk verschil tussen een vegetarische burger en een kweekvleesburger: een wordt gemaakt als plantaardige versie die lijkt op the real deal, en de ander is the real deal zonder dat hier een dier voor geslacht hoeft te worden.
Kweekvlees wordt dan ook niet gepresenteerd als een oplossing die ons allemaal richting het vegetarisme helpt, maar als alternatief voor mensen die zeggen echt niet zonder vlees te “kunnen”. En die dus nooit zelf over zouden stappen op de plantaardige versies van vleesproducten. Die overstap is, met het oog op het milieu en het dierenleed, noodzakelijk.
De droom van bedrijven die bezig zijn met de kweekvleesindustrie is dan ook dat we in de toekomst de winkels niet meer vol hebben liggen met geslachte dieren, maar juist met kweekvlees. Zo kunnen mensen genieten van hun stukje vlees zonder dat dit een enorme impact heeft op het milieu en op dieren.
Maar dit is volgens sommige veganisten niet per se de oplossing voor het probleem.
Kweekvlees lost het probleem niet op
Er zijn veganisten die voornamelijk veganist zijn vanwege het dierenleed in de vleesindustrie. En zij zien de kweekburger als een positieve verandering. Maar er zijn ook genoeg vegans die vinden dat de kweekburger het grotere, onderliggende probleem niet oplost. En dat is het probleem van speciësisme.
Speciësisme gaat over de discriminatie van dieren op basis van hun soort. Waarom vinden we het bijvoorbeeld wel zielig dat een hond vermoord wordt maar doden we zonder problemen twee miljoen koeien per jaar?
Er bestaat een bepaalde hiërarchie in de dierenwereld die bepaalde dieren meer waardeert dan anderen en zo bepaalde gruwelijkheden goed praat. En die hiërarchie is gecreëerd door de mens – volledig op basis van wat wij belangrijk vinden en welk dier het volgens ons ‘verdient’. Aan de top van die hiërarchie staat dan ook de mens.
En het houden van dieren om af en toe weefsel uit hun bil te snijden is, volgens onder andere The Vegan Society, een symptoom van die hiërarchie; ook al voelen de dieren – allegedly – geen pijn, kweekvlees gaat wel uit van het idee dat wij als mensen gerechtvaardigd zijn om zonder toestemming dieren te houden en hun cellen te pakken. Alleen omdat wij niet zonder vlees zouden kunnen.
Sommige vegans zien plantaardig eten dan ook alsnog als de enige oplossing tegen dierenleed – een visie die in sommige gevallen ook weer loodrecht staat op bijvoorbeeld inclusie. En die daarom soms ook wel ‘wit veganisme’ wordt genoemd.
De kweekvleesboer in nederland kan nog niet verkopen
Of je nu positief of sceptisch bent; het zal in ieder geval nog wel even duren voordat we kweekvlees in de schappen kunnen vinden.
Nederland investeerde sinds 2013, toen de allereerste gekweekte hamburger gepresenteerd werd, flink wat geld in ‘cellulaire agricultuur’ en in 2022 ging 60 miljoen naar deze initiatieven om Nederland zo een ‘voorloper’ op de markt van kweekvlees te maken. De allereerste kweekvleesburger kostte €250.000 en was wereldwijd nieuws, maar kweekvlees kan 3 jaar later nog nergens in Nederland gekocht of geconsumeerd worden. En dat terwijl dit in de Verenigde Staten bijvoorbeeld al wel kan.
In Nederland moeten we eerst nog werken om het productieproces te verbeteren en daarna is er goedkeuring van de Europese Unie nodig voor de verkoop kan starten. Ira van Eelen van RespectFarms verwacht dat dit pas in 2028 of 2030 zal gebeuren.
En tot die tijd blijven organisaties als PETA aanraden om plantaardig te gaan eten. Of in ieder geval de vleesconsumptie flink te verlagen. Voor het milieu en de dieren.
DIT IS FRIEQUE
FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.
- 00Days
- 00Hours
- 00Minutes
- 00Seconds