Kabinet komt met nieuwe wet in de strijd tegen femicide
Het kabinet wil volgend jaar een wetsvoorstel doen voor een wet die ingezet moet worden in de strijd tegen femicide; de Nederlandse variant van Clare's Law die zoveel mogelijk slachtoffers moet voorkomen.
Trigger warning: femicide, geweld
VVD-minister David van Weel van Justitie en Veiligheid schreef vandaag in een brief aan de Tweede Kamer dat het kabinet volgend jaar een nieuw wetsvoorstel in wil dienen om in te zetten in de strijd tegen femicide. Namelijk de Nederlandse versie van Clare’s Law: een wet die ervoor zorgt dat vrouwen meer inzicht krijgen in het verleden van hun partners en ex-partner om er zo achter te kunnen komen of die persoon eerder pleger van huiselijk geweld is geweest. Dat zou moeten voorkomen dat mensen in een onveilige situatie terecht komen met een persoon die al eerder veroordeeld is voor het plegen van huiselijk geweld.
De wet zou de eerste stap moeten zijn in verschillende maatregelen en wetsvoorstellen om femicide actief tegen te gaan en zo nieuwe slachtoffers te voorkomen.
Clare's law tegen femicide
Het Ministerie van Justitie en Veiligheid deed onderzoek naar de Britse wet Clare’s Law; een wet vernoemd naar de Britse Clare Wood die in 2009 vermoord werd door haar ex-partner. De politie wist dat de ex-partner van de vrouw een gewelddadig verleden had waarin hij een eerdere partner had bedreigd, lastig gevallen en zelfs ontvoerd. Ook had hij een tijdje vast gezeten omdat hij een contactverbod had overtreden. Clare zelf wist niets van zijn geschiedenis. Wel had ze na het beëindigen van de relatie verschillende meldingen gedaan bij de politie over haar partner met betrekking tot seksueel geweld, bedreigingen en lastig vallen. Ondanks als die meldingen kon haar ex-partner alsnog dichtbij haar in de buurt komen en haar vermoorden.
Na de moord voerde de vader van Clare, Michael Brown, campagne om de wet te laten veranderen. Dit leidde in 2014 tot Clare’s Law. Vanaf dat moment mochten mensen in Wales en Engeland informatie opvragen over hun partner of ex-partner als zij zich onveilig voelden of het gevoel hebben dat hun partner een bedreiging voor hen kan vormen. De politie deelt die informatie met de opvrager als zij geloven dat de persoon waar het om gaat ook een bedreiging zou kunnen vormen. Maar de Britse politie kan vrouwen ook preventief waarschuwen wanneer zij weten dat een partner vroeger gewelddadig is geweest. En een variant van die wet zou nu dus ook in Nederland geïntroduceerd kunnen worden.
concrete wet tegen femicide
Eerst moest onderzocht worden of deze wet ook in Nederland ingevoerd zou kunnen worden. Vanwege privacywetgeving was dat nog afwachten omdat niet alle gegevens zomaar gedeeld mogen worden. Ook moeten politiemedewerkers opgeleid worden om met deze aanvragen om te kunnen gaan en moeten de mensen die aanvraag doen, hulpverlening krijgen om ze verder te helpen. Er hangen namelijk wel risico’s vast aan het invoeren van de wet: vrouwen kunnen vaak niet zomaar weg en hebben hulp nodig om te kunnen gaan met de financiële obstakels, dreiging vanuit de ex-partner en eventuele kinderen. De wet moet dan ook samen gaan met een veiligheidsplan. Het delen van de informatie zonder een veiligheidsplan zou juist gevaarlijk zijn.
Toch verwacht Van Weel volgend jaar een concreet wetsvoorstel te kunnen doen. Volgens de Minister zijn er elk jaar zo’n 1,3 miljoen meldingen per jaar van vrouwen die het slachtoffer zijn geweld. En deze wet zou kunnen helpen om die aantallen naar beneden te kunnen brengen. Van Weel vertelt NOS: “Ik denk dat die wet meerwaarde heeft. Elke kans om een vrouw te beschermen tegen een gewelddadige partner, moeten we grijpen. En we zien vaak dat als mensen in één relatie geweld gebruiken, ze dat vaker doen.”
Werkt dit tegen femicide?
Toch zijn experts niet overtuigd van het effect van Clare’s Law. In Nederland wordt huiselijk geweld namelijk vaak niet geregistreerd. En dat betekent dat veel partners “schoon” zullen zijn terwijl ze wel een gewelddadig verleden hebben. Marieke Liem, hoogleraar Veiligheid en Interventies aan de Universiteit Leiden, vertelt RTL Nieuws: “Een ‘schoon’ verleden geeft dus geen garantie en kan zelfs leiden tot schijnveiligheid”. Ingrid Vledder, advocaat familierecht, voegt hieraan toe: “Het geeft toekomstige slachtoffers een onterecht gevoel van veiligheid. Het merendeel van de plegers van intieme terreur heeft namelijk geen strafblad.”
Dat komt omdat er tegen heel veel plegers geen aangifte wordt gedaan omdat vrouwen zich schamen, bang zijn voor de dader of omdat ze het gevoel hebben dat het toch niets wordt omdat ze niet serieus genomen worden door de politie of andere instanties. En dat betekent dat vrouwen door deze wet gaan geloven dat ze veilig zijn en inzicht hebben in het verleden van hun partner maar vervolgens alsnog het slachtoffer van huiselijk geweld kunnen worden. De vraag is dan ook hoeveel vrouwen dit uiteindelijk gaat helpen. Daarnaast legt het de verantwoordelijkheid bij vrouwen in plaats van te focussen op structurele verandering in de houding van mannen of het actief beschermen van vrouwen door de overheid of andere instanties.
Meer maatregelen tegen femicide
De Nederlandse variant van Clare’s Law is niet de enige maatregel die het kabinet wil nemen in de strijd tegen femicide. Ze werken ook aan het strafbaar stellen van dwingende controle; een van de vormen van psychisch geweld die voorkomt in de 8 fases van femicide. Hierbij worden mensen geïsoleerd en volledig gecontroleerd door hun partner.
DIT IS FRIEQUE
FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.
- 00Days
- 00Hours
- 00Minutes
- 00Seconds