Wij eisen de nacht op: Nederland staat op tegen femicide en seksueel geweld
"Ik eis vierentwintig uur in mijn dag" schrijft Nienke Gravemade op Instagram. En dat bericht zorgt voor de actie "Wij Eisen De Nacht Op" met duidelijke boodschap: vrouwen moeten veilig over straat kunnen. Ook 's nachts.
Trigger warning: femicide, moord, seksueel geweld
Vorige week werd het levenloze lichaam van de 17-jarige Lisa uit Abcoude gevonden. Ze was om half 4 ’s nachts op weg naar huis na een feestje in Amsterdam maar is nooit thuisgekomen. Een man trok haar van haar fiets en een half uur later vond de politie haar lichaam aan de kant van de weg.
Het geweld tegen Lisa zorgde voor veel reacties in het hele land; iedereen vond het verschrikkelijk dat dit kon gebeuren. En zoals dat vaak gebeurd bij geweld tegen vrouwen, werd er ook gevraagd “hoe kon dit voorkomen worden?” Bij deze vraag ligt de focus vaak op vrouwen: wat kon zij anders doen om niet het slachtoffer te worden van een gewelddadige man?
Maar Nienke ’s Gravemade was helemaal klaar met dat verhaal. Ze schreef een bericht op Instagram dat inmiddels door tienduizenden mensen gedeeld is. En dat bericht zorgde uiteindelijk voor een massale landelijke actie om de nacht voor vrouwen en meisjes op te eisen: “Wij Eisen De Nacht Op”.
geweld tegen vrouwen in Nederland
Elke acht dagen wordt er in Nederland een vrouw vermoord. Femicide is ook in Nederland een probleem en seksueel geweld tegen vrouwen komt nog veel te vaak voor. Zo is 73% van de Nederlandse vrouwen het slachtoffer geweest van seksuele intimidatie en krijgt 53% van de Nederlandse vrouwen te maken met seksueel grensoverschrijdend gedrag.
Veel meisjes horen het vaak genoeg van hun ouders: niet alleen in het donker, niet op die weg fietsen, stuur ons een berichtje als je er bent – er bestaan zoveel dingen die vrouwen en meisjes verwacht worden te doen om het risico op seksueel geweld en femicide te verkleinen.
Maar zoals elke vrouw weet: dat zorgt er alsnog niet voor dat je veilig bent. En dat is precies hoe de actie “Wij Eisen De Nacht Op” is ontstaan. Schrijfster Nienke ’s Gravemade zat na de moord op Lisa uit Abcoude na te denken over hoe de verantwoordelijkheid van geweld vaak bij vrouwen en meisjes neer wordt gelegd.
Ze vertelde NOS: “Het liet me gewoon niet meer los wat er gebeurd is met Lisa. Zij heeft alles goed gedaan. Ze dacht: ik ben 17, ik ga lekker naar huis fietsen, ik heb een snelle fiets en het vertrouwen van mijn ouders. En zij moet het terechte gevoel hebben gehad dat ze het recht had daar te fietsen, en dat is haar ontnomen. Het is verschrikkelijk.”
#Rechtopdenacht naar "wij eisen de nacht op"
En vooral die oneerlijkheid, het feit dat vrouwen en meisjes überhaupt na moeten denken over hoe ze veilig thuiskomen, zorgde er bij Nienke voor dat ze actie wilde ondernemen.
Ze plaatste een bericht op Instagram om haar gedachten te delen: “Waar halen wij als maatschappij het gore lef vandaan om meisjes en vrouwen almaar medeplichtig te maken aan hun eigen rampspoed, hun eigen trauma, hun eigen dood. ‘Waarom ging ze zo laat nog fietsen?’ ‘Waarom schatte zíj de situatie zo verkeerd in?'”
De schuld wordt in dit soort situaties vaak bij vrouwen en meisjes gelegd – vaak nog meer dan bij de dader zelf; die is toch niet te helpen. Vrouwen en meisjes moeten een deel van hun dag inleveren omdat een bepaalde groep mannen zich niet kan beheersen.
Nienke schrijft: “De nacht is van de man in de bosjes, de seks zonder consent en de dood op onze hielen. De straten zijn van priemende ogen, sissende tongen en losse handen. Het donker geeft ons nog meer restricties, beperkingen en onvrijheid.”
Ze plaatste het bericht met de hashtag ‘rechtopdenacht’ en die hashtag trok de aandacht van Danique de Jong, een campagnestrateeg. En dat is waar het idee van “Wij Eisen De Nacht Op” ontstond.
"Take back the night" wordt "Wij eisen de nacht op"
Danique liet zich inspireren door de ‘Take Back The Night’-beweging uit de jaren ’70, waarin ook geprotesteerd werd tegen vrouwengeweld. Danique was bang dat, na de viral post van Nienke, het sentiment weer zou verdwijnen tot we over een aantal maanden weer met een nieuw slachtoffer te maken krijgen.
En om te zorgen dat de aandacht juist blijft, wilde Danique dat de slogan “Wij Eisen De Nacht Op” overal in Nederland te zien zou zijn. Ze vertelt NOS: “Je ziet heel vaak dat de aandacht voor dit onderwerp na een week weer verslapt, maar dat we niet overgaan op actie. Met de campagne wil ik iets doen aan het onderliggende probleem: namelijk dat onze maatschappij lang geleden heeft besloten dat vrouwen minder waard zijn dan mannen. Het is tijd dat daar iets aan verandert.”
Danique heeft in samenwerking met verschillende mediabedrijven gezorgd dat de slogan overal in Nederland te zien is. Ze heeft inmiddels meer dan €400.000 euro ingezameld via een GoFundMe en wil de opbrengsten gebruiken om hulp te bieden. Niet in de vorm van belerende boodschappen aan vrouwen, maar juist door middel van handelingsperspectieven voor mannen.
Danique wil uiteindelijk ook met experts en organisaties werken om zo oplossingen te kunnen bedenken. Ook wil ze met politici in gesprek om uiteindelijk op die manier dingen te kunnen veranderen voor meisjes en vrouwen.
Zoals ze schrijft op de campagnewebsite: “Wij Eisen De Nacht Op: in ons nieuwste rokje. Op onze hoogste pumps. Of hardloopschoenen. Middenin de nacht. Lopend. Fietsend. Joggend. Over stille straten. Door een park. Of in de stad. Wat we ook dragen, waar we ook zijn, hoe laat het ook is: laat vrouwen veilig thuiskomen.”
"Wij eisen de nacht op" door Nederland
De actie begint flink te groeien. Zo zal het uitgaansleven in Amsterdam in de nacht van dinsdag op woensdag de gevels van clubs en kroegen oranje kleuren. Ook de A’DAM Toren wordt oranje gekleurd. Oranje is de kleur die door de Verenigde Naties gebruikt wordt om geweld tegen vrouwen aan het licht te brengen. De socialistische merch-website De Rode Lap biedt stickers en posters voor de “Wij Eisen De Nacht Op”-actie gratis aan om de boodschap nog verder door Nederland te kunnen verspreiden.
Afgelopen zondag tijdens de wedstrijd van Ajax werd in de Johan Cruyff Arena geklapt voor de vermoorde Lisa. De hashtag #rechtopdenacht werd ook op het veld gedeeld. De vraag is nu of het bij een hashtag blijft of dat er eindelijk echte stappen genomen worden door de daadwerkelijke schuldigen in situaties als deze.
Niet de meisjes en vrouwen die om 3 uur ’s nachts gewoon thuis proberen te komen, maar de mannen die hen een deel van de dag ontnemen. Zoals Nienke schrijft: “Ik eis de nacht op. Ik eis de straten op. Ik eis dat de angst wordt verlegd. Ik eis vierentwintig uur in mijn dag. Ik eis dat meisjes van 17 veilig thuiskomen.”
Source: Wijeisendenachtop.nl, Sterk Huis, NOS, Orange The World, Marketing Tribune
DIT IS FRIEQUE
FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.
- 00Days
- 00Hours
- 00Minutes
- 00Seconds