Wat is queerbaiting en hoe zit dat bij echte mensen?
Queerbaiting is een woord dat steeds vaker voorbij komt als het gaat om artiesten. Bijvoorbeeld bij Harry Styles of Billie Eilish. Maar wat is queerbaiting? En is dat terecht?
Elke zoveel maanden is queerbaiting weer het onderwerp van gesprek. Een artiest of acteur doet iets, mensen beschuldigen hen van queerbaiting en online worden er hele scripties geschreven over het onderwerp en de seksualiteit van deze mensen.
Dit gebeurde bijvoorbeeld bij Harry Styles omdat hij zich soms kleedt in jurken en hakken. Of bij Billie Eilish omdat zij een music video maakte met lesbische ‘vibes’. Maar ook bij Kit Connor, de acteur uit Heartstopper die uiteindelijk uit de kast gedwongen werd omdat mensen hem beschuldigden van hetero-zijn.
En zo zijn er nog veel meer voorbeelden te noemen.
Maar de term ‘queerbaiting’ wordt in veel van deze gevallen niet helemaal terecht gebruikt. Daarom leggen wij je uit wat queerbaiting wél is, wat het niet is en bespreken we of echte mensen zoals artiesten of acteurs wel kunnen queerbaiten.
Wat is queerbaiting?
Queerbaiting is een marketingtechniek. Het betekent letterlijk ‘queer lokken’. Bedrijven kwamen er op een gegeven moment achter dat het meer geld opleverde als ze hun content ook zouden richten op een specifieke doelgroep. Een die hard op zoek was naar representatie in een medialandschap dat alleen nog maar hetero-koppels en -mensen liet zien: de LHBTQIA-gemeenschap.
Als deze bedrijven konden zorgen dat queer mensen naar hun shows of films zouden kijken, hun boeken zouden lezen of hun merken zouden kopen, dan zorgde dat niet alleen voor meer geld, maar ook voor positieve reviews uit een hele nieuwe hoek.
Maar het moest wel een lokkertje blijven – want je wilt je andere doelgroep natuurlijk niet afschrikken.
Queerbaiting gaat dan ook om het hinten naar LHBTQIA-representatie zonder het daadwerkelijk te geven. Zo kan een vrouwelijk personage in een film flirty doen naar een ander vrouwelijk personage in een film – iets wat queer mensen opvalt, maar de straights niet – om vervolgens alsnog in een heteroseksuele relatie te eindigen.
Kim Hackford-Peer, PhD, universitair hoofddocent bij de afdeling Genderstudies van de Universiteit van Utah in Salt Lake City, vertelde aan Health: “De kijkers – en dan vooral queer mensen – worden dus aangetrokken door de hoop dat ze op het scherm een weerspiegeling van zichzelf zullen zien of dat ze dat in de muziek zullen horen, maar blijven eigenlijk altijd een beetje wachten tot het ook echt gebeurt.”
Ze worden ge-bait, dus.
wat doet queerbaiting?
Het doel van queerbaiting is puur kapitalistisch: meer geld verdienen zonder op datzelfde moment ook weer geld te verliezen. Je speelt op twee hele verschillende doelgroepen in en profiteert van beide.
Vooral omdat queer representatie vroeger nog taboe was konden bedrijven op deze manier inspelen op de LHBTQIA-community zonder homofoben voor het hoofd te stoten. Maar een echt queer personage in de show opnemen was toen veel te riskant. Queerbaiting was dan ook vooral populair in het begin van de 21e eeuw. Tegenwoordig is het veel normaler en minder taboe om een queer character in een show te zien, maar queerbaiting bestaat nog wel.
Queerbaiting kan bij queer mensen zorgen voor onzekerheid en mentale problemen. Want wat het doet, is mensen die zichzelf veel minder vaak terugzien in populaire media een wortel voorhouden zonder ooit voldoening te geven. Terwijl representatie juist zo belangrijk is voor zelf-acceptatie.
Vooral voor mensen die nog in de kast zitten, kan een openlijk queer character juist zorgen dat zij zichzelf meer accepteren. Als zo’n character in een show nooit openlijk uitspreekt dat die queer is, dan voelt dat als een verlies en bevestigd het de schaamte die iemand voelt.
Ricky Hill, PhD, onderzoeksdocent aan het Instituut voor de gezondheid en het welzijn van seksuele en genderminderheden aan de Feinberg School of Medicine van de Northwestern University in Chicago, noemt het een vorm van sociale isolatie. Hackford-Peer voegt toe dat het nog een manier is waarop queer mensen worden “weggevaagd, genegeerd of verteld dat we er niet toe doen in deze wereld.”
Voorbeelden van queerbaiting
Een van de grootste voorbeelden die mensen vaak noemen als het om queerbaiting gaat, is de TV show: ‘Xena: Warrior Princess‘. Deze show was op tv tussen 1995 en 2001 en liet een hele duidelijke lesbische relatie zien tussen de hoofdpersonen Xena en Gabrielle. Maar de twee kwamen nooit verder dan omhelzingen, liefdesgedichten en andere romantische – maar toch ook weer niet romantische – scènes.
Het feit dat de twee een liefdesrelatie hadden werd nooit expliciet bevestigd – al is de “vriendschap” inmiddels wel een running gag in de community. De reden waarom Xena en Gabrielle nooit bevestigd werden als koppel kwam door de adverteerders van de show. De productenten wilde hen niet afschrikken en in die tijd was het not done om openlijk lesbische characters te laten zien op tv.
Een ander meer recent voorbeeld van queerbaiting is de show ‘Sherlock’, waarin Sherlock Holmes en Watson duidelijk neergezet worden als characters die overduidelijk meer voor elkaar voelen dan vriendschap, maar die nooit echt bevestigd worden als een koppel.
Maar queerbaiting kan ook op andere manieren gebeuren. Bijvoorbeeld J.K. Rowling die opeens roept dat Dumbledore gay is terwijl daar eerder nooit sprake van is geweest. Of Natalie Portman die zegt dat de film ‘Thor: Love and Thunder‘ “zo gay” zou zijn maar er letterlijk niets ‘gays’ in zat.
In DEZE post worden meer voorbeelden van queerbaiting beschreven. Maar er zijn er nog veel meer te benoemen. En niet iedereen is het altijd eens over wat wel of geen queerbaiting is.
Daarnaast moet queerbaiting ook niet verward worden met slechte representatie: een openlijk queer character dat heel slecht geschreven is, is nog steeds openlijk queer.
Queerbaiting en artiesten
Nu het veel normaler is om queer mensen in series en films terug te zien, is er van queerbaiting in die vormen van media minder vaak sprake. En daarmee is de betekenis van het woord ‘queerbaiting’ veranderd.
Wanneer het gaat over queerbaiting, gaat het veel vaker over artiesten en acteurs – echte mensen in plaats van merken en bedrijven. Zo wordt Harry Styles al jaren beschuldigd van queerbaiting, kreeg Billie Eilish dezelfde beschuldigingen over zich heen, net als Katy Perry en Cardi B. En dat is nog maar een klein deel van de artiesten die ‘queerbaiters’ genoemd zijn.
Mensen speculeren over de seksualiteit van deze artiesten en of de dingen die zij in hun leven en werk doen wel overeenkomen met die seksualiteit. En dat is waar veel mensen denken dat queerbaiting het doel voorbij gaat.
Dat gebeurde bijvoorbeeld bij de 18-jarige Kit Connor die, toen hij een vrouw ging daten, direct het verwijt kreeg dat hij alleen maar deed alsof hij queer was. Deze beschuldigingen liepen zo erg uit de hand dat hij zijn social media verwijderde en toen alsnog gedwongen uit de kast kwam als biseksueel.
Ook Billie Eilish werd gedwongen om haar seksualiteit te delen omdat interviewers haar hiernaar bleven vragen.
Queerbaiting kan volgens veel mensen dan ook alleen gedaan worden door merken, niet bij echte mensen. Maar dit wordt lastiger wanneer merk en persoon door elkaar gaan lopen. Zoals bij Ariana Grande – die ook van queerbaiting beschuldigd werd – of bij Taylor Swift.
Achter deze mensen zit een heel PR-team die keuzes maken met betrekking tot het gedrag, uiterlijk en voorkomen van individuele personen, om het merk van de artiest te promoten.
En in dat geval kunnen echte mensen dus wél queerbaiten.
Heartstopper’s Kit Connor comes out as bisexual, saying he’s forced to come out after accusations of queer-baiting. pic.twitter.com/aBhkSuX636
— Pop Base (@PopBase) October 31, 2022
Wat is queerbaiting niet?
Het is ook frustrerend voor queer mensen wanneer echte mensen zich gedragen alsof ze bij de gemeenschap horen maar verder geen enkele uitspraak doen om dat te bevestigen. Vooral als ze daar ook geld mee verdienen. Voor veel mensen voelt dit dan toch weer als een lokkertje; je doet alsof er representatie is maar je spreekt het nooit expliciet uit.
Toch versterkt dit soort verontwaardiging ook weer heteronormatieve standaarden. Zoals we allemaal weten: er is geen goede of slechte manier om queer te zijn – of hetero. Het feit dat Harry Styles jurken draagt, heeft dus helemaal niets met seksualiteit of gender te maken. Sommige mensen willen zo graag representatie zien dat zij toch terugvallen in gender-denken of in heteronormatieve ideeën over wat wel of niet ‘hoort’.
Daarnaast is het bij acteurs die een LHBTQIA-rol spelen onmogelijk om van queerbaiten te spreken; de persoon speelt een rol en hoeft zijn seksualiteit niet bij de auditie te delen – sterker nog; dit mag niet eens gevraagd worden. Natuurlijk is een authentieke weergave belangrijk en zou een rol voor een trans persoon ook naar een trans persoon moeten gaan. Maar dat is slechte casting. Geen queerbaiten.
Feit blijft dat seksualiteit bij echte mensen fluid is. En dat een artiest het aan niemand verschuldigd is om zijn seksualiteit te delen of daar een definitief en permanent antwoord op te hebben. Of überhaupt gebruik te maken van labels.
Het intrekken van de gay-kaart omdat een man een relatie heeft met een vrouw gaat al snel over in bi-erasure; het ontkennen van het bestaan van biseksuele mensen.
En dat is nog veel schadelijker dan queerbaiting.
DIT IS FRIEQUE
FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.
- 00Days
- 00Hours
- 00Minutes
- 00Seconds