Boekhandel Leuven doneert winst Harry Potter-boeken aan LHBTQIA-organisatie
Boekhandel Boekarest wil door de winst van de Harry Potter-boeken te doneren, de transfobe uitspraken van J.K. Rowling tegenwerken. Maar werkt dat wel zo?
De Harry Potter-reeks zorgt al sinds het moment dat J.K. Rowling haar eerste transfobe tweet het internet op slingerde voor gemengde gevoelens. Want kun je nog van die boeken genieten als de schrijver ervan een trotse transfoob is die haar hele identiteit gebouwd heeft rond het haten van trans mensen?
Sommige lezers bleven vasthouden aan “scheid de kunst van de kunstenaar” maar veel (queer) fans zworen de Harry Potter-reeks helemaal af. Al helemaal toen bleek dat Joanne haar Harry Potter-miljarden gebruikte om anti-trans groepen – en daarmee wetten – te financieren. De koop van boeken van de schrijver draagt dan ook direct bij aan dit soort schadelijke wetgeving die trans personen beperkt in hun autonomie.
En dat betekent dat de kunst eigenlijk niet meer gescheiden kan worden van de kunstenaar.
Harry Potter-boeken betalen trans haat
Zo doneerde Rowling zo’n £70.000 aan de groep For Women Scotland, een groep die in april 2025 zorgde dat de beschermingen voor vrouwen in de Equality Act 2010 in de UK alleen zou gelden voor “biologische” vrouwen. Niet voor trans vrouwen, dus.
De Equality Act 2010 is een wet die mensen beschermd tegen discriminatie op de werkplek en in de maatschappij. De aanpassing van deze wet zorgt ervoor dat trans vrouwen niet beschermd zijn als vrouwen onder deze wet. Dit betekent niet dat trans mensen gediscrimineerd mogen worden, maar wel dat bepaalde diensten gericht op mensen van een bepaald geslacht, zoals openbare vrouwentoiletten, alleen toegankelijk zijn voor “biologische vrouwen“.
In 2025 startte Rowling ook het J.K. Rowling Women’s Fund dat “juridische financiële ondersteuning [biedt] aan personen en organisaties die strijden voor het behoud van de seksuele rechten van vrouwen op de werkplek, in het openbare leven en in beschermde vrouwelijke ruimtes.” ‘Vrouwen’ in dit geval, betekent dan alleen cis vrouwen. Dit fonds wordt gefinancierd door Rowling, die volgens Forbes ongeveer $1 miljard waard is.
In 2022 richtte Rowling de organisatie Beira’s Place op, een centrum voor slachtoffers van seksueel geweld. Deze organisatie is een “service alleen voor vrouwen” en helpt dus ook geen trans vrouwen. En dit is een klein deel van de schade die de inkomsten van Rowling kunnen doen.
En dat allemaal nog los van de schade van haar invloed en bereik dat komt in de vorm van meer dan 14 miljoen volgers op Twitter; waar ze veel van haar anti-trans berichten plaatst.
Boekhandel Boekarest en harry potter-boeken
Een boekhandel in Leuven wilde deze schadelijke acties weerleggen door het scheiden van de kunst en de kunstenaar weer mogelijk te maken. Boekhandel Boekarest schrijft al langer moeite te hebben met de keuzes van J.K. Rowling en lang te hebben nagedacht over wat te doen met de Harry Potter-boeken.
Op de Instagram van de boekhandel is te lezen: “En dan wordt de bedenkster van die wereld een reactionair, vervelend mens, met opvattingen die niet meer onder mening lijken te vallen, maar onder volslagen, dan ook nog eens schadelijke onzin. Iemand die alles aan doet om de wereld voor sommige mensen een moeilijke, ontoegankelijke plek te maken. Wat doe je dan, als boekhandel?”
Helemaal uit het assortiment gooien ging de boekhandel te ver. Dus keken ze begin 2026 hoeveel boeken van de hand van Rowling ze in 2025 verkocht hadden. En de opbrengst van die boeken besloten ze te doneren aan Forbidden Colours, een Europese organisatie die vecht voor de rechten van LGBTQIA+-personen.
De boekhandel schrijft: “Het kosmisch evenwicht kunnen wij niet herstellen. Kosmos te groot, wij te klein, Rowling te rijk en te beroemd. Maar toch. Een druppel op een hete plaat is desalniettemin een druppel.”
De harry potter-boeken zelf zijn de 'druppel'
De vraag is alleen of dit inderdaad echt een ‘druppel’ is. Zoals de boekhandel zelf al zegt: Rowling is te rijk. En dat komt omdat ze te relevant is. Maar dat blijft ze ook wanneer wij producten blijven kopen.
Het kopen van artikelen die door haar geproduceerd zijn of met haar merk ‘Harry Potter’ of ‘Fantastic Beasts‘ geassocieerd zijn, betekent het kopen van relevantie voor Joanne. Ook wanneer je daarna doneert aan goede doelen.
The Bi Queen schrijft op haar blog TBQ Talks: “Je kunt vijf cent uitgeven aan Harry Potter-kauwgom en een miljoen dollar aan The Trevor Project, maar het enige dat telt voor JKR’s carrière is de vier cent winst op de kauwgom. Als JKR winst maakt, krijgt ze NOG EEN boekcontract, NOG EEN film.”
Geld uitgeven aan Rowling is geld uitgeven aan haar positie binnen de maatschappij. Stacey Henley schrijft op The Gamer over het Harry Potter-spel Hogwarts Legacy: “Zoals ik en vele andere transgender mensen al herhaaldelijk hebben benadrukt, gaat het nooit om het geld – Harry Potter-bedenker Rowling is al rijk. Door het spel te kopen, geef je Warner Bros. en andere bedrijven die toekijken een signaal dat transfobie voor jou geen dealbreaker is.”
Daarnaast zijn organisaties die strijden voor de rechten van LHBTQIA-rechten al ernstig ondergefinancierd en dat betekent dat de ‘druppel’ voor die organisaties veel kleiner is dan dat hij voor J.K. Rowling is – die miljoenen op haar naam heeft staan. En de plaat is te groot. Een eenmalige donatie aan zo’n organisatie haalt veel minder uit dan de winst die Joanne maandelijks binnenharkt.
Uiteindelijk zou de echte ‘druppel op de gloeiende plaat’ toch zijn om afscheid te nemen van een reeks die uiteindelijk meer kwaad doet dan goed. Om zo in ieder geval een klein hoekje van de ‘plaat’ die de steeds groter groeiende haat richting trans mensen heet, uit te schakelen.
Harry potter-boeken zijn problematisch
Mocht je nog meer reden zoeken om Harry Potter helemaal af te zweren: dan blijft nog het feit dat de Harry Potter-boeken niet alleen geschreven worden door een transfoob, maar de reeks al veel langer backlash krijgt. Zo zitten de boeken vol met racistische stereotypes en problematische stijlfiguren.
In de Nederlandse versie van Harry Potter komen een aantal van deze stijlfiguren minder duidelijk naar voren maar anderen blijven problematisch. Zo zijn de namen van bepaalde characters totaal niet creatief en soms zelfs beledigend (Cho Chang).
Daarnaast worden de goblins van Gringotts afgebeeld als een antisemitisch stereotype. De weerwolf-ziekte (lycanthropy) was volgens Joanne een metafoor voor HIV/AIDS. En het grootste probleem in de serie zijn de huiselven die letterlijk als slaaf worden gebruikt, maar die dat ‘leuk’ vinden en daar ‘dankbaar’ voor zijn.
Daarnaast werd J.K. Rowling al meerdere keren beschuldigd van plagiaat en zeggen veel mensen dat het schrijven van Rowling gewoon niet heel indrukwekkend is. De boeken zijn vooral heel nostalgisch en dát is wat ze zo aantrekkelijk maakt voor een bepaalde generatie.
Maar die nostalgie is ook precies waar Joanne geld aan blijft verdienen. Of het nu in de vorm van boeken, merch, films of een pretpark is. De kunst is volledig verweven met de artiest. En het wordt tijd om te accepteren dat die kunst schadelijk is voor de trans-gemeenschap.
Hoeveel geluk, blijdschap en comfort het ons ook gebracht heeft in het verleden.
DIT IS FRIEQUE
FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.
- 00Days
- 00Hours
- 00Minutes
- 00Seconds