Image by: Magnific
Dit is de koloniale geschiedenis van de naam van de bikini
Heb je je ooit afgevraagd waar de naam van de bikini vandaan komt? Die komt – surprise, surprise – van het kolonialisme. Wij leggen het je uit.
De bikini; een kledingstuk dat al jaren gedragen wordt in de zomer en waar je vast nooit heel veel over na hebt gedacht. Maar de bikini is veel meer dan alleen badkleding. De naam van dit kledingstuk heeft namelijk een donkere geschiedenis. Die komt voort uit het kolonialisme. Ja, zelfs zoiets simpels als de bikini is te koppelen aan het kolonialisme en racisme.
En nee, dat maakt een bikini of het dragen van een bikini niet racistisch. Maar wij gaan je wel alles vertellen over de etymologie van dit woord. The more you know!
De naam van de bikini: Marshalleilanden
De geschiedenis van de bikini begint in 1946 bij Bikini (Pikinni) Atoll, een eiland dat onderdeel uitmaakt van de Marshalleilanden in de Stille Oceaan, tussen Hawaii en Australië. Op het eiland woonden 167 mensen die daar al generaties lang leefden van het land. Compleet afgezonderd van wat er verder in de wereld gebeurde. En er gebeurde veel.
In datzelfde jaar zat de Verenigde Staten middenin de Koude Oorlog met de Sovjet-Unie. Voor die Koude Oorlog wilde de VS graag nucleaire wapens tot hun beschikking hebben. En die moesten getest worden. Daarom ging de Amerikaanse regering op zoek naar een plek die gebruikt kon worden voor de tests. Ze kwamen uit op Bikini Atoll. Het eiland lag behoorlijk geïsoleerd en was qua infrastructuur ook perfect volgens de Amerikanen.
Ze trokken naar Bikini Atoll om daar met de bevolking in gesprek te gaan.
De naam van de bikini en het kolonialisme
De bewoners van Bikini hadden geen ervaring met buitenstaanders – laat staan in onderhandelen met buitenstaanders. De Amerikanen hadden een tolk meegenomen en Commodore Ben H. Wyatt vertelde de bewoners dat het nodig was dat zij hun eiland en thuis verlieten en zich verplaatsten naar een ander eiland (welke moest nog bepaald worden). Dat zou volgens hem “ten behoeve van de mensheid” zijn en om “alle toekomstige oorlogen te voorkomen”. Er werd hen vertelt dat ze na de tests weer terug konden keren naar huis.
De bewoners van Bikini gingen akkoord en de Verenigde Staten kon van start gaan met het testen van 23 nucleaire wapens, waaronder de atoombom. De bewoners van Bikini werden verhuisd naar het eiland Rongerik Atoll, een eiland waar volgens deze bewoners ooit een kwade geest had gewoond. Deze kwade geest had ervoor gezorgd dat de vissen en de planten vergiftigd werden en het water bruin. Kortom: dit eiland was onbewoonbaar.
Op 7 maart braken de bewoners van Bikini hun huizen af, legden ze bloemen en palmen bij de graven van hun geliefden en vertrokken ze met tegenzin naar het veel kleinere en onleefbare eiland.
De situatie van Het bikini volk
Het leven op Rongerik Atoll was moeilijk. Het eiland was 6 keer kleiner dan Bikini. De Amerikaanse overheid had de bewoners van Bikini voor een paar weken voedsel meegegeven, maar op het eiland was te weinig voedsel en water te vinden om van te leven. Juda, het hoofd van de eilandbewoners; een zogenoemde ‘alap’ (hoofd van een familielijn), vroeg of zijn volk weer terug mocht naar hun thuis. De omstandigheden op het eiland waren enorm slecht en de bevolking van Bikini leefde in hongersnood. De Verenigde Staten gaf geen gehoor aan hun verzoek.
Uiteindelijk werd er een onderzoek ingesteld naar de situatie van de oorspronkelijke bewoners van Bikini. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat de bewoners uit noodzaak een mengsel van bloem en water moesten eten, alleen een emmer regenwater per gezin te drinken hadden, te maken hadden met mislukte gewassen, en dat er amper vis te vangen was op het eiland. In het rapport stond dat ze in “een extreme toestand van armoede” leefden. De onderzoekers raadden aan om het volk direct te verplaatsen.
De mensen van Bikini hebben 2 jaar lang in slechte omstandigheden op Rongerik Atoll gewoond. In 1948 werd het volk eindelijk verplaatst. Niet terug naar hun huis; Bikini, maar naar een andere plek: Kwajalein Atol. Hier leefden ze een aantal maanden in een tentenkamp naast een Amerikaanse militaire basis.
Uiteindelijk werden ze opnieuw verplaatst naar Kili; een eiland in het zuiden van de Marshalleilanden.
Bikini atoll: compleet verwoest
Kili was een verbetering vergeleken met Rongerik; de bewoners konden hier wel gewassen verbouwen en het lukte hen om hun gemeenschap deels op te bouwen. Maar ook Kili was geen Bikini. Het eiland had geen meer om te vissen en de zee was onrustig. Als het weer slecht was kon de bevolking ook in de zee geen vis vangen en de organisatie die voedsel leverde aan de bevolking kon met slecht weer niet aanmeren.
Uiteindelijk was er op Kili niet genoeg voedsel om de bewoners van Bikini te voeden. Al helemaal na de tyfonen in 1957 en 1958 die de gewassen verwoestten. De bewoners van het eiland werden uiteindelijk helemaal afhankelijk van de Verenigde Staten voor voedsel.
De Verenigde Staten gebruikte het eiland Bikini tot 1952 als testlocatie voor nucleaire wapens. Er werden maar liefst 67 atoombommen tot ontploffing gebracht op het eiland. En dat zorgde ervoor dat het eiland en de eilanden eromheen besmet raakten met radioactieve resten. Op het eiland waren sporen van het geweld van de Verenigde Staten duidelijk te zien. Bijvoorbeeld aan de Bravo krater; een gigantische krater onder water aan de kust van het eiland.
Maar ook de geologie en de natuurlijke omgeving werden aangetast door de bommen. Overal lag rotzooi en drie van de eilanden eromheen waren compleet verdwenen. De kokospalmen waren vernietigd en het hele eiland moest volledig opgeruimd worden.
De geschiedenis en leefomgeving van het Bikini-volk was compleet weggevaagd.
De nasleep van tests op bikini
In 1960 verklaarde president Lyndon B. Johnson het eiland weer veilig was om te bewonen. 540 bewoners van Bikini konden eindelijk terugkeren naar hun eiland. Maar dat was van korte duur. In 1978 bleek dat de bewoners die 18 jaar eerder teruggekeerd waren naar het eiland een hoge concentratie radioactieve stoffen in hun lichaam hadden. Deze bewoners werden weer verhuisd naar een ander eiland.
De effecten van de nucleaire testen zijn nog steeds voelbaar. Het volk van Bikini, en de bewoners van de ‘veilige’ Atolls, hebben te maken met een hoog risico op kanker, veel ziekte, problemen met vruchtbaarheid en stilgeboorte. De hoeveelheid straling waar de mensen op de Marshalleilanden aan blootgesteld werden staat gelijk aan elke dag 1,6 keer de straling van Hiroshima.
Daarnaast werden de bewoners van de Marshalleilanden zonder toestemming gebruikt voor medische experimenten door Amerikaanse wetenschappers om de effecten van straling op hun lichamen te onderzoeken.
Het grootste gedeelte van de oorspronkelijke bewoners van Bikini woont vandaag de dag nog steeds op Kili omdat de Verenigde Staten hun thuisland onbewoonbaar heeft gemaakt. Een thuisland waar ze allemaal nog steeds heel graag naar terug zouden willen; iets wat hen destijds ook beloofd werd.
De naam van de bikini: "als een bom"
Wat heeft dit allemaal met het kledingstuk de bikini te maken? Het kledingstuk verscheen in 1946 op de markt; het jaar waarin het volk van Bikini hun land moest verlaten en het jaar waarin datzelfde thuisland gebombardeerd werd met radioactieve straling en daarmee onbewoonbaar werd.
De Franse auto-ingenieur en kledingontwerper Louis Réard was zo enthousiast over zijn nieuwe kledingstuk voor vrouwen, dat hij zeker wist dat het in zou slaan “als een bom”. Geïnspireerd door het atoombom-project van de VS op Bikini Atoll, noemde hij het tweedelige zwempak dan ook de bikini – een referentie naar de atoombommen die op het eiland getest werden.
Dit is trouwens niet de enige bekende referentie naar Bikini Atoll. Ook de fictieve stad waar SpongeBob SquarePants woont, Bikini Bottom, is vernoemd naar het eiland.
Of de Franse kledingontwerper wist hoe het volk van Bikini leed onder de misleiding van de Verenigde Staten en de straling van de atoombommen die op hun huis gegooid werden is niet bekend. Maar het is een goed voorbeeld van hoe alledaagse producten en woorden die wij in het westen of als witte mensen introduceren en gebruiken, vast kunnen hangen met het geweld tegen inheemse volken wiens geschiedenis en leefgebied gereduceerd wordt tot een marketingstunt.
DIT IS FRIEQUE
FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.
**MIS HET NIET**MIS HET NIET**
**MIS HET NIET**MIS HET NIET**
- 00Days
- 00Hours
- 00Minutes
- 00Seconds