Groot deel van jonge plegers beïnvloed door manosphere: "topje van de ijsberg
Forensische instellingen waar jongens en jongvolwassenen met grensoverschrijdend gedrag behandeld worden zien de invloed van de manosphere groeien.
De manosphere wordt steeds groter; niet alleen zie je dat online, maar leraren zien het ook steeds vaker in de klaslokalen; ze maken zich dan ook zorgen over de groeiende invloed van deze conservatieve influencers. En terecht. In de Waag, in Nederland de grootste instelling als het gaat om ambulante forensische geestelijke gezondheidszorg, schatten ze dat driekwart van de jongens die daar behandeld worden voor grensoverschrijdend gedrag, beïnvloed is door manosphere content. Maar de manosphere maakt de behandeling van deze jongeren ook lastiger; deze groep voelt namelijk ook wantrouwen richting vrouwelijke hulpverleners – gevoed door diezelfde manosphere.
Wat is de manosphere?
De manosphere is een online fenomeen dat bestaat uit verschillende websites, influencers en kanalen waarop mannen elkaar vertellen hoe ze moeten leven om het maximale uit zichzelf te halen en succesvol te worden. Vaak gaat dit samen met manieren om rijk te worden. De accounts van veel mannen uit de manosphere staan dan ook vol met geld, dikke huizen, auto’s en vooral vrouwen. Want vrouwen spelen een grote rol in de content van de manosphere; hoe je je kunt omringen met mooie vrouwen.
En dan vooral hoe je die vrouwen zou moeten behandelen of domineren, wat voor vrouw je zou moeten zoeken en welke vrouwen je koste wat kost moet vermijden. De boodschappen in de manosphere zijn vrouwonvriendelijk, misogyne en seksistisch waarbij vrouwen vaak besproken worden als huishoudsters, seksslaven en domme wezen die je moet vertellen wat ze moeten doen en hoe ze zich moeten gedragen omdat ze dat zelf niet kunnen. Geweld tegen vrouwen wordt indirect – en soms zelfs direct – aangemoedigd.
Een substroming van de manosphere is de incel-cultuur die vrouwen en het feminisme de schuld geven van alle problemen in de wereld en daarom geweld tegen vrouwen aanmoedigen. De manosphere is niet één website, idee of stroming. Het is een heel netwerk van vrouwonvriendelijke content dat kan variëren van conservatief tot extreemrechts en neonazi-ideologieën.
De manosphere is overal
De meest bekende manosphere-influencer is Andrew Tate; de Amerikaans-Britse “zelf-verklaarde misogynist” die nog steeds terecht moet staan voor de verkrachting van vier vrouwen. Maar Andrew Tate is niet alleen en ook zeker niet de enige bekende.
Daarnaast krijgt veel van de content gemaakt door mannen een manosphere-achtige smaakje waarin vrouwen steeds vaker besproken worden (bijvoorbeeld “mag jouw vrouw?”) en de schuld krijgen van de problemen die mannen ervaren (deze column van Sander Schimmelpenninck). De manosphere is dan ook steeds groter aan het worden – gelijk met de toename van conservatief en fascistisch gedachtegoed in de wereld. En steeds meer mannen denken conservatiever over vrouwen en vrouwenrechten.
Zo bleek uit een onderzoek van het Ipsos en het Global Institute for Women’s Leadership van King’s College London dat een derde van de Gen-Z mannen vindt dat een vrouw naar haar man moet luisteren en doen wat hij zegt. Zij vinden dat een man het laatste woord moet krijgen als het gaat om belangrijke beslissingen. Maar ook bij vrouwen worden dit soort ideeën steeds groter. Zo zorgt de vrouwelijke variant van de manosphere ook voor een groei in het aantal ‘tradwives‘ en vindt een behoorlijk deel van de vrouwen ook dat de man het laatste woord zou moeten hebben (18 procent).
de manosphere en plegers
Maar de invloed van de online manosphere heeft gevolgen in het offline-leven. Behandelaars in instellingen zoals de Waag waar jongens en jongvolwassenen behandeld worden voor grensoverschrijdend gedrag, maken zich dan ook zorgen. Larissa Hoogsteder, directeur behandelzaken bij de Waag en hoogleraar forensische orthopedagogische diagnostiek en behandeling aan de Universiteit van Amsterdam, vertelt NOS: “Zo’n 40 procent van deze groep is zo beïnvloed door de manosphere dat het gezien kan worden als een risicofactor. Dit betekent dat ze mede door deze beïnvloeding grensoverschrijdend gedrag vertonen of de dreiging daartoe groot is”.
Deze jongens zijn volgens Larissa Hoogsteder juist heel vatbaar voor deze content. Ze zijn op zoek naar saamhorigheid, zijn impulsief en makkelijk te beïnvloeden. Daarnaast is de manosphere overal en kunnen jonge mannen er al snel mee in contact komen. Bijvoorbeeld via Instagram, Facebook en TikTok, maar ook op Reddit of Telegram. Ook zorgt het algoritme op social media dat jongens en mannen al snel bij deze content komen. Niet alleen pusht het algoritme dit soort content, maar veel manosphere-influencers maken niet alleen vrouwonvriendelijke content. Zo kan een jongen gaan volgen voor bitcoin- of sport-content en dan opeens in aanraking komen met een fragment vol met misogynie.
Manosphere en grensoverschrijdend gedrag
Het gedrag van de jongeren kan leiden tot misdrijven. Zo komt sextortion bijvoorbeeld veel vaker voor, maar ook geweld- en vermogensdelicten. En Larissa Hoogsteder kan die misdrijven onder andere koppelen aan de invloed van de manosphere. De Waag is niet de enige instelling die dit terug ziet onder de plegers die zij behandelen. Ook in forensische instelling Fivoor hebben steeds meer jongeren te maken met de manosphere.
Psychiater en directeur patiëntenzorg Rosalind van der Lem vertelt NOS: “De beïnvloeding begint al op jonge leeftijd, als mensen in aanraking komen met de online wereld. Het internet werkt als echokamer, opvattingen worden versterkt en niet genuanceerd”. Risicogroepen zijn jongeren die al te maken hebben met risicofactoren zoals emotieregulatieproblemen, trauma of ontwikkelingsproblemen, of jongeren die sociaal geïsoleerd zijn. Larissa Hoogsteder vertelt: “Over deze groep maken we ons de meeste zorgen. Het is moeilijk om deze denkbeelden bij hen te doorbreken.”
In de instellingen moeten zorgverleners zich gaan verdiepen in de manosphere om zo passende hulp te kunnen bieden. Ook worden er gerichtere vragen gesteld naar radicale overtuigingen of ideeën. Maar de vraag is of dat genoeg is. Minerva Ishak, klinisch psycholoog bij Transfore; forensische zorgaanbieder, vertelt NOS: “De manosphere is een complex probleem, we zien nu nog maar het topje van de ijsberg.”
De manosphere komt door de maatschappij
De manosphere verplaatst zich in ieder geval van online naar offline. En de gevolgen daarvan zijn groot voor vrouwen. Maar ook voor mannen zelf. Het is voor jongens en jonge mannen verwarrend om constant te horen te krijgen hoe zij man zouden moeten zijn of wat mannelijkheid betekent. Andrew Tate lijkt dan een uitkomst; vooral omdat hij ook succes en rijkdom belooft in een economisch onzekere tijd. Andere voorbeelden voor jonge mannen zijn er te weinig.
Er wordt heel veel gepraat over hoe schadelijk toxische mannelijkheid is voor vrouwen en voor mannen, maar er worden weinig alternatieven geboden, terwijl de maatschappij rijke mannen, knappe mannen en dominante mannen duidelijk beter behandeld. Het patriarchaat legt onmogelijk hoge verwachtingen op aan de man en koppelt zijn succes aan een gezin, een goede baan en kinderen – en tegenwoordig ook zijn lichaam. De feministische boodschap is: mannen hóéven dat allemaal niet te doen om iets waard te zijn. Maar dat is niet dezelfde boodschap die de maatschappij als geheel uitdraagt.
En dat is precies dezelfde mismatch die vrouwen richting het tradwife-leven trekt; vrouwen kunnen werken, hebben allemaal vrijheden, maar zitten alsnog in de schulden, kunnen alleen geen huis kopen, worden afgerekend op hun uiterlijk en worden het slachtoffer van seksueel geweld. De manosphere en het groeiende conservatieve gedachtegoed onder jongeren is een maatschappelijk probleem en een symptoom van de tijd.
De vraag is: hoe gaan we dat oplossen?
DIT IS FRIEQUE
FRIEQUE is een nieuw platform, magazine en community voor iedereen die trots is anders te zijn. We geven niet om clout: wij doen wat we doen omdat het juist is en omdat we de wereld een stukje beter willen maken.
- 00Days
- 00Hours
- 00Minutes
- 00Seconds